مؤذن وكسى كه اذان مىشنود در وقت نام بردن حضرت پيغمبر صلى الله وعليه وآله وشيخ ابن بابويه صلوات فرستادن مطلقا واجب مىداند بر هر كس كه نام آن حضرت برد يا بشنود واين قول كمال قوت دارد شانزدهم اظهار كردن مؤذن حرف ها را در لفظ الله وآله واشهد والصلاة هفدهم اظهار كردن حرف حا را در لفظ الفلاح هجدهم آنچه مؤذن از فصول اذان گويد شنونده نيز آن را بگويد نوزدهم اعاده نمودن مؤذن اذان صبح را اگر قبل از طلوع فجر به فعل آورده باشد واما آن نه امر كه در اذان مكروه است أول حرف زدن مؤذن در اثناى اذان دويم سكوت طويل در اثناى اذان سيم نگاه كردن مؤذن در حال اذان به جانب راست وچپ چهارم هر يك از شهادتين را زيادة از دو نوبت گفتن چنان كه مخالفان مىكنند پنجم اذان گفتن در وقت راه رفتن ششم سواره اذان گفتن هفتم اذان گفتن جهت عصر روز جمعه هر گاه نماز جمعه گذارند هشتم اذان گفتن جهت عصر روز عرفه شخصي را كه حج مىگذارند نهم اذان گفتن جهت عشا در مشعر الحرام شخصي را كه حج مىگذارد وبعضي از ( 1 ) مجتهدين اذان گفتن در اين سه جا حرام مىدانند واما آن دو امر كه حرام است أول اذان گفتن قبل از آنكه وقت نماز داخل شود مگر اذان نماز صبح كه قبل از طلوع فجر جايز است دويم گفتن الصلاة خير من النوم در اذان صبح مگر بواسطة تقيه كه نزد مخالفان گفتن آن سنت است فصل أقامت بعد از اذان سنت مؤكد است وبا آنكه اذان ثواب عظيم دارد ثواب أقامت بيش از ثواب اذان است وسنت است كه آواز در أقامت بلند نكند وتأنى در آن سنت نيست بلكه ترك تأنى سنت است وسيد مرتضى عليه الرحمة أقامت را در نمازهاى پنجگانه واجب ( 2 ) مىداند وبي وضو أقامت گفتن را حرام مىداند وايستادن را در آن واجب مىداند وبعضي از مجتهدين حرف زدن را بعد از قامت الصلاة حرام مىدانند ( 3 ) مگر حرفى كه به نماز تعلق داشته باشد مثل التماس كردن حاضران از شخصي عادل كه پيش نمازى ايشان كند يا امر كردن مأمومين را به آنكه صفهاى خود را راست بدارند ومانند اين وبدان كه هر گاه شخصي اذان وأقامت بجا نياورده داخل نماز شود سنت است كه نماز را قطع كند وهر دو را بجا آورده نماز را از سر گيرد واين مشروط به پنج شرط است أول آنكه به سهو ترك اذان وأقامت كرده باشد نه به عمد دويم آنكه هنوز در ركعت أول باشد سيم آنكه ركوع نكرده باشد چهارم آنكه وقت نماز آنقدر تنگ نشده باشد كه اگر تلافى اذان وأقامت نمايد بعضي از نماز در خارج وقت واقع شود پنجم آنكه لازم نيايد كه بعضي از نماز در مكان غير

--> ( 1 ) فرمايش بعض از مجتهدين موافق با احتياط است ترك نشود صدر دام ظله . ( 2 ) ومتابعت سيد أولى بلكه أحوط خواهد بود صدر دام ظله . ( 3 ) ومتابعت اين مجتهدين أحوط است صدر دام ظله .