نياورده‌اى نيز بىتابى كن « 36 » . آن را كه نبوده است دليل براي آنچه بوده است ، شمار ، زيرا أمور همسانند ، بايد از كساني نباشى كه پند واندرز به آنان سود نبخشد ، مگر وقتي كه در آزار ورنج آنها بكوشى ، زيرا خردمند به أدب وموعظه پند گيرد وچهار پايانند كه جز به كتك زدن رام نگردند . غمهايى را كه بر تو وارد مىشوند با سپر صبر وباورهاى نيكو از خود دور كن ، هر كس از راه مقصد عدول كند از حقّ دور شده وستمكار است ، دوست به منزلهء خويشاوند است ، دوست آن كسى است كه در غياب دوست هم راست باشد وهواي نفس شريك كورى ونابينايى است ، بسا دور كه نزديكتر از نزديك وبسا نزديك كه دورتر از دور است ، بيگانه وناآشنا كسى است كه دوست نداشته باشد ، كسى كه از حقّ تجاوز كند رهگذرش تنگ است ، وهر كه در حدّ ومقام خود قانع باشد مقام أو پايدار مىماند ، محكمترين وسيله‌اى كه مىتوانى به آن چنگ زنى وسيلهء ما بين تو وخداست . هر كه در بارهء تو بىپروا باشد ، دشمن تو است . گاهى نااميدى نوعي دريافتن است ، آن وقت كه طمع باعث هلاكت شود . هر زشتى را نبايد فاش كرد ، وهر فرصتى به دست نيايد . بسا بينا كه راه راستش را گم كند وبسا نابينا كه راه رستگارى را بيابد . بدى را تأخير انداز زيرا هر وقت بخواهى مىتوانى بشتابى ، بريدن از نادان برابر است با پيوند با خردمند . هر كس زمانه را امين گيرد ، زمانه به أو خيانت كند ، وهر كس آن را بزرگ ومهم پندارد ، زمانه أو را خوار گرداند . تير هر تير اندازى به هدف نمىرسد . با تغيير حاكم وسلطان روزگار تغيير مىكند . قبل از راه از همراه وبيش از خانه از همسايه جويا باش . از گفتن سخن مضحك بپرهيز هر چند كه از ديگران نقل كنى ، از مشورت با زنها خوددارى كن ، زيرا انديشهء ايشان ناتوان واراده‌شان سست وضعيف است ، وبه وسيله حجاب وپوشش از ديدار نامحرمان چشم آنها را بازدار ، زيرا سختگيرى

--> ( 36 ) يعنى در هر دو مورد غم خوردن بيهوده است ، به قول رودكى شاعر : اى آن كه غمگينى وسزاوارى * اندر نهان سرشك همى بارى . . . * شو تا قيامت آيد زارى كنى كي رفته را به زارى باز آرى - م .