ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
54
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
است براي دعاها ، به اين دليل كه دعاها وسيلهء كسب نعمت وكمال رحمتند ، هر گاه خدا بخواهد به وسيلهء دعا درهاى گنجهايش را باز مىگشايد ، وهمچنين لفظ أبواب ( درها ) را عارية آورده است براي وسايل جزئي نعمتهايى كه به بنده مىرسد . مقصود از خزانههاى نعمت پروردگار همان خزانههاى آسمانها وزمين است . زيرا همهء نعمتها از آن أو وبه دست اوست . واحتمال دارد بدان وسيله اشاره كرده باشد به نعمت معقول از آسمان جود حق تعالى وآنچه در تحت قدرت أو از خيرات ممكن وجود دارد . صفت استمطار ( طلب نزول باران ) را استعاره آورده است از درخواست نعمتهاى الهى از باب شباهت آنها به باران در اين كه هر دو وسيلهء حيات وبه مصلحت حال انسانند در دنيا ودرخواست كننده آنها به طالب باران مىماند كه امام عليه السلام با ذكر كلمهء « شآبيب قطرههاى باران » زمينهء اين استعاره را در سخنان خود فرآهم ساخته است . در تمام اين قياسها كبراى مقدر چنين است : وهر كس كه چنان باشد أو سزاوارتر است براي اين كه روى دل را به جانب أو گردانده ، از أو درخواست نياز شود . پس از آن كه حضرت علي ( ع ) فرزندش را با اين جاذبه وأدار به دعا ودرخواست نموده است ، آن گاه أو را متوجه ساخته است كه أجابت دعا گاهى به كندى صورت مىپذيرد وبه تأخير مىافتد . ( 61746 - 61677 ) وبعد أسباب تأخير أجابت دعا را برشمرده است تا از أجابت دعا نااميد نگردد . اوّل : بخشش به اندازهء خلوص نيّت است : يعنى اين كه أجابت در گرو آمادگى به وسيلهء خلوص نيّت است ، پس هر گاه در أجابت تأخير شد ، شايد علّت تأخير ، خالص نبودن نيّت باشد . دوم : بسا كه تأخير أجابت دعا به دليلي است كه خدا مىداند ، خود آن تأخير از جمله أسباب آمادگى بيشتر درخواست كننده وآرزومند است ، براي