ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
43
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
بوده است . اگر استعاره كلام را مطابق اين روايت بدانيم ، « وضر » استعاره « دوم » خواهد بود . در بيان علّت اين كه چرا حضرت ، صرفا ، كوفه را مورد خطاب قرار دادهاند ، با وجودي كه بصره وبرخى از سرزمينهاى ديگر نيز ، زير فرمانروايى وخلافتش بوده است ، بايد گفت : عموم افرادى كه تا حدّى در جنگ مىتوانست بدانها اعتماد كند ، باز هم همان مردم كوفه بودهاند ! ! ( 5791 - 5747 ) فرمودهء حضرت : أنبئت بسرا . . . منكم : آغاز گفتار آن بزرگوار ، براي بسيج كردن مردم به جهاد وپيكار است . بنا بر اين ، ابتدأ ، مردم را از هجوم بسر بن أبي أرطأة به قلمرو حكومت عراق وبيرون رفتن يمن از دست آنها ، آگاه مىسازد وسپس آنها را از گمان درستى كه : « بزودى دشمن پيروز خواهد شد » مىترساند وسپس علتهاى پيروزى دشمن را از روى قراين ونشانههاى اين رويداد ، بر مىشمارد . حضرت چهار چيز را كه علّت آن خود مردم كوفه بودند وموجب شكست آنها شد وچهار امر را كه خصلت ، پيروان معاوية بود وعلت پيروزى آنها شد ، نام مىبرد ودر پى هر چيزى ضد ومخالفش را مىآورد ، تا مناسبت ومشابهت ، روش پيروانش با روش دشمن روشن شود ، وسپس با توجّه به دين وجوانمردى ، مردم كوفه را بدوري گزيدن از بد انديشى فرا مىخواند . شرح بيان حضرت ( ع ) : نخستين گام روش دشمن در كسب پيروزى ، وحدت اجتماعي وپشتيبانى آنها از يكديگر بود ، هر چند بر باطل رفتار مىكردند . غير حق بودن رفتارشان : تصرّف غاصبانهء سرزمين عراق بود كه اشغال كردند . گام نخست ياران آن بزرگوار ، ضد رفتار دشمن وآن جدايى آنها از يكديگر در گرفتن حقشان بود . زيرا تصرّف مسلمانان در سرزمين اسلامى بدستور ولى امر