ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
100
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
خوش يا ناخوش آينده آماده كنند . نكتهء دوم : گويا امام ( ع ) از كسى كه يقين به وجود بهشت ونعمتهاى بىپايان آن دارد وبا اين حال از انجام كارهايى كه أو را به آن نعمتها برساند سرباز مىزند ، اظهار شگفتى مىفرمايد ونيز كسى كه دوزخ را پيش روى خويش مىبيند وغفلت مىكند ووسيلهء نجات خود را از آن فرآهم نمىسازد به ديدهء اعجاب مىنگرد . ( 6625 - 6617 ) مطلب هشتم : الا وانّه من لم ينفعه الحقّ يضرّه الباطل : « كسى را كه حقّ سود ندهد دچار زيان باطل خواهد شد . » ضمير در « انّه » ضمير شان است . امام ( ع ) از به كار بردن كلمهء « حق » رو آوردن به خدا ، همراه با اعمال شايسته را كه بر وفق عقايد صحيح اسلامى باشد ، اراده فرموده است . واز كلمهء « باطل » پشت كردن به خدا وتوجه به غير أو را از چيزهايى كه براي آخرت سودى ندارد قصد كرده است واين ، هشدارى است بر اين كه هرگاه از سوى حقّ سود ومنفعتى نباشد زيان باطل حتمي است . به صورت قضيهء شرطيهء متصله بيان شده واين ملازمه بسيار روشن است ، زيرا نفس وجود حق ، سود را به همراه دارد . پس نبودن سود آن ، باعث نبودن خود حق است . آنجا كه حق وجود نداشته باشد باطل ظهور مىيابد ، به علت اين كه اعتقاد وعمل مكلّف ، هرگاه مطابق دستورهاى الهى باشد حق ؛ وگرنه باطل است . پس با نبودن حق ، باطل امرى است مسلّم ويقيني وبا وجود باطل زيان آن حتمي است . با اين بيان روشن شد كه نبودن سود حق ، مستلزم وجود سود باطل است . بنا بر اين مراد امام ( ع ) از دستور به همراه بودن با حق ، چيزى است كه سود آن را با خود دارد ومنظور از نفى باطل هم نفى ضرر آن است ، زيرا فرمانبردارى از أوامر الهى وتوجه به أو ، وسيلهء باريافتن به جوار قدس اوست وبر عكس توجّه به غير أو كه از آن به باطل تعبير مىشود باعث نقصانى مىشود ، كه انسان را از همراهى با