ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
613
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
( 4247 - 4236 ) فرموده است : لا يهلك على التّقوى سنخ أصل ولا يظمأ عليها زرع قوم . در اين قسمت امام ( ع ) به دو طريق لزوم تقوا را تذكّر مىدهد : يكى آن كه هر اصلى كه بر تقوا بنياد شود محال است كه خراب شود وبنيانگذار آن زيان بيند ، چنان كه خداوند متعال فرموده است : « أَ فَمَنْ أَسَّسَ بُنْيانَهُ عَلى تَقْوى مِنَ اللَّهِ وَرِضْوانٍ خَيْرٌ أَمْ مَنْ أَسَّسَ بُنْيانَهُ عَلى شَفا جُرُفٍ هارٍ » « 10 » . دوّم ، آن كه هر كس براي آخرت كشت كند ومعارف الهى را در سرزمين نفس خود بكارد يا مثلًا كارهاى دنيوي انجام دهد . مانند اعمالي كه مصالح زندگى مادّى انسان را تأمين مىكند ، وآن را به آب تقوا سيراب كند وتقوا را أصل قرار دهد ، بر چنين زراعتى تشنگى عارض نمىشود بلكه قويترين ساقه وپاكيزهترين ميوه از آن به دست مىآيد . به كار بردن كلمه « زرع » وأصل در عبارت امام ( ع ) كناية است از آنچه بيان كرديم . ( 4258 - 4248 ) فرموده است : فاستتروا ببيوتكم واصلحوا ذات بينكم والتّوبة من ورائكم . چنان كه دانستى اين بخش در خطبه ، قبل از جملهء من ابدى صفحته للحقّ هلك مىباشد ونيز قبل از جملهاى كه دلالت بر تهديد دارد آمده است وآن جملهء تهديدآميز اين است : « آگاه باشيد خداوند تربيت اين امّت را شلّاق وشمشير قرار داده است وهيچ امامي براي تربيت جامعه از شمشير وشلّاق صرف نظر نمىكند . بنا بر اين در خانههاى خود بماندى » . اين در خانه ماندن سبب ريشه كن شدن أساس فتنه از بين آنهاست . لزوم در خانه ماندن براي اين بوده است تا اجتماع تشكيل نشود وسبب فخر فروشى ومشاجره وتنفّر نشود . از ميان برخاستن فتنه سببي است براي اصلاح بين مردم ولذا امام ( ع ) مىفرمايد در
--> ( 10 ) سورهء توبه ( 9 ) : آيهء ( 109 ) : آيا كسى كه كارهاى خود را بر تقواى خدا ورضايت أو بنيان نهد بهتر است يا كسى كه كارهاى خود را بر بنيادى سست ومتزلزل بنا نهد .