ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )

609

شرح نهج البلاغة ( فارسي )

عمل ناتوان بودند وأسباب رسيدن به رستگارى را كم فرآهم كرده بودند . به اين سه قسم قرآن كريم اشاره فرموده است كه : « ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَمِنْهُمْ سابِقٌ » « 7 » اگر چه قسم اوّل ودوّم در مفهوم رجاء مشتركند ولى در رتبه ومنزلت با هم اختلاف دارند . ( 4216 - 4194 ) فرموده است : اليمين والشّمال مضلّه والطريق الوسطى هي الجادّة پس از آن كه امام ( ع ) مردم را به سابقين ولاحقين ومقصّرين تقسيم كرد اشاره به راهى كرده است كه خداوند مردم را بر آن راه هدايت فرموده وبراي آنها نشانه‌هاى هدايت را برافراشته تا از وساس شيطان رهايى يافته وسالم به پيشگاه خداوند باز آيند وراه حق را از راه باطل وگمراهى باز شناسند وچون دانستى كه راه رهروان به سوى خداوند متعال علم ويا عمل است ( بايد بدانى كه ) علم راه نيروى نظري است وعمل راه نيروى عملي وهر يك از اين دو ، همچنان كه دانستى دو جنبهء ناپسند افراط وتفريط دارد وراه وسط آنها تعادل وطريق ميانى است براي كساني كه هدايت يافته‌اند وجادّه روشنى است واين همان راهى است كه حكمتهاى كتاب الهى بر آن استوار است وآثار نبوّت وسنّت پيامبر نيز بر همين راه است كه سنّت از آن پيدا شده وپايان كار مردم در دنيا وآخرت بر اين راه است ، زيرا مبدأ سنّت وسبب انتشار آن در ميان مردم عدالت است وسرانجام كار مردم به عدالت باز مىگردد . چون نظام أمور مردم در دنيا مبتنى بر قوانين شرعي است وعاقبت أمور مردم نيز به سبب همين قوانين وقواعد كه عين عدالت است بستگى دارد ودر آخرت نيز به سبب همين عدالت ، زيان زيانكاران وسعادت رستگاران تعيين مىشود ، پس آن كه به راه عدالت رود ودر ايّام عمرش به عدالت تمسّك جويد براي أو بهشت نعيم مقرّر مىشود وهر كس از راه

--> ( 7 ) سورهء فاطر ( 35 ) آيهء ( 32 ) : بعضي بر خود ستم مىكنند ، بعضي معتدلند وبعضي چنان كه خدا خواسته در انجام خيرات پيشى مىگيرند واين بخششى بزرگ است .