چهارم - كلمهء توحيد موجب طرد وراندن شيطان است واين نيز بخوبى روشن است ، زيرا نهايت تلاش شيطان ايجاد شرك ظاهر يا خفى است وكلمهء توحيد ضد خواست شيطان است . ظاهر كلمهء توحيد ظاهر دعوت شيطان را دفع ، وباطن كلمهء توحيد باطن خواست أو را ريشه‌كن مىكند ، وچنان كه شرك داراى مراتب بىنهايت است ، اخلاص در كلمهء توحيد نيز بىنهايت است . هر مرتبه‌اى كه از سلوك در اخلاص پيموده شود در مقابل آن مرتبه‌اى از شرك سقوط مىكند وتلاش شيطان در ايجاد آن مرتبه از شرك باطل مىشود تا اخلاص به قدر امكان كامل شود وبنيانهاى شيطان كاملًا نابود شده وهنگام تلاوت اين آية : « رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنا وَهَبْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ » « 8 » ، شيطان كاملًا رانده ومأيوس مىشود . ( 2300 - 2294 ) فرموده است : واشهد انّ محمّداً عبده ورسوله رسول خدا فرموده است كسى كه به يگانگى خدا شهادت دهد وشهادت دهد كه محمد ( ص ) رسول وفرستادهء اوست وزبانش به آنها گويا وقلبش بدانها مطمئن گردد ، آتش جهنم بر أو حرام مىشود « 9 » . دليل همراه شدن شهادت به رسالت پيامبر با كلمهء توحيد اين است كه هدف از شريعت اخلاص در توحيد است واين اخلاص جز به پيمودن همهء مراتب آن حاصل نمىشود وسلوك در مراتب اخلاص جز به شناخت چگونگى سلوك ميسّر نمىشود وچنان كه مىدانيم هدف از فرستادن پيامبران ووضع شرايع آموختن كيفيّت سلوك در درجات اخلاص است . بنا بر اين گواهى واقرار به صدق

--> ( 8 ) سورهء آل عمران ( 3 ) : آيهء ( 8 ) يعنى : پروردگارا در دل ما لغزش مينداز بعد از آن كه ما را هدايت كردى واز جانب خود بر ما رحمت آور كه تو بخشنده‌اى . ( 9 ) من قال اشهد ان لا اله الا اللّه واشهد انّ محمّدا رسول اللّه فجرى بها لسانه واطمأنّ بها قلبه حرمت النّار عليه .