ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
474
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
فرمود : « وَإِذْ تَأَذَّنَ » « 2 » آية به ترغيب مزيد نعمت ، شكرگزارى را مىطلبد . دوّم اين كه شكرگزارى تسليم شدن در برابر عزّت خداست زيرا بندهء خداوند با كمال شكر آمادهء شناخت نعمت دهنده مىشود كه آن خداوند سبحان است وشناخت خدا مستلزم انقياد براي عزّت أو وخشوع در برابر عزّت اوست . اين سخن امام ( ع ) به اين آيهء كريمه اشاره دارد : « وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِنْ شَكَرْتُمْ » « 3 » . اين آيهء شريفه متضمن ترسى است كه مانع از مقابلهء نعمت خداوند تعالى به كفر است . هنگامى كه انسان استعداد تماميّت نعمت وشايستگى كمال خضوع وانقياد خداوند متعال را داشته باشد بايد بداند كه همهء اينها جز با عنايت الهى كه دست بنده را بگيرد وكششى كه أو را از غرقاب معاصي وأسباب آن دور سازد حاصل نمىشود وهر يك از أمور خير أسباب ومؤونهاى لازم دارد كه انسان را از افراط وتفريط باز دارد به اين دليل امام ( ع ) براي شكرگزارى نتيجهء ديگرى را كه وسيلهء رسيدن به اين دو فايده ( استتمام نعمت وانقياد براي عزّت ) است معيّن مىسازد وآن توسّل به خداوند تعالى است براي دورى از معصيت . امام ( ع ) به دنبال شكرگزارى ، از خداوند براي استعداد طلب يارى مىكند وبراي اين استعداد شكر مجدّدى را تقاضا دارد وبراي يارى طلبي خود علّتى را كه نيازمند است بيان داشته وجذبههاى الهى را براي دورى از افراط وتفريط مىداند شك نيست كه دو فايدهء ياد شده ، بدون توسّل جستن به خدا وتوكّل بر أو حاصل نمىشود . اين است معناى سخن امام ( ع ) كه فرمود : استعصاما من
--> ( 2 ) سورهء إبراهيم ( 14 ) : آيهء ( 7 ) : اگر شكر نعمت به جاى آريد بر نعمت شما مىافزايم واگر كفران كنيد به عذاب شديد گرفتار مىكنم . ( 3 ) سورهء إبراهيم ( 14 ) : آيهء ( 7 ) : اگر شكر نعمت به جاى آريد بر نعمت شما مىافزايم واگر كفران كنيد به عذاب شديد گرفتار مىكنم .