ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )

455

شرح نهج البلاغة ( فارسي )

هنگامى كه رسم كناره‌گيرى از دنيا وتوجّه به خدا كهنه شد ومردم به پيروى از شهوات وعلاقهء به دنيا وعدم توجه به خدا روى آوردند ، خداوند پيامبر ( ص ) را براي زنده كردن راه آخرت وتجديد راه أنبيا براي پيمودن راه خدا مبعوث گردانيد . طرفداران ملل مختلف از پيامبر در بارهء رهبانيّت وملازم شدن در مسجد پرسيدند ، فرمود : به جاى آن دو ، جهاد وتكبير كه بالاترين شرف است مقرر شده است منظور از تكبير حج است واز ملازمان در مسجد پرسيده شد ، فرمود ملازمان در مسجد روزه‌دارانند خداوند سبحان حج را رهبانيّت اين أمت قرار داد وبا نسبت دادن خانه به خود آن را شرافت بخشيد وجايگاه عبادت بندگان قرار داد . وأطراف خانه را براي عظمت وبزرگى امر ، حرم قرار داد وعرفات را همچون مىدانى فرا روى حرم مقرر فرمود ، وحرمت مكّه را با حرام كردن صيد وقطع درختان تأكيد فرمود ومكّه را بسان پيشگاه سلاطين قرار داد كه ديدار كنندگان از راه دور پريشان موى ومتواضع به جانب آن مىآيند تا در پيشگاه پروردگار خانه حالت خضوع ونيازمندى نسبت به جلال أو داشته باشند ودر برابر عظمت وعزّت أو آرامش خاطر بيابند وبا توجّه به اين كه مكاني براي أو نيست ولى اين مكان را براي انجام عبادت مقرر كرده است وتوجّه به اين حقيقت در عبوديّت مردم مفيدتر است . براي همين است كه خداوند انسانها را به اعمالي در مكة موظّف كرده است كه با فهم ما انسى ندارد وعقل ما به آنها دست نمىيابد ، مانند رمى جمرات ، سعى ميان صفا ومروه به تكرار ، و . . . در اين اعمالي كه فايدهء آنها براي ما آشكار نيست كمال بندگى وعبوديّت تحقّق مىيابد ، بر خلاف ديگر عبادت مثل زكات كه انفاق است وجهت آن معلوم وعقل ما فايدهء آن را درك مىكند ، ومانند روزه كه شهواتي را كه دشمنان خدايند در هم مىشكند وما را از سرگرم شدن به أمور دنيوي باز داشته وبه خدا متوجّه مىسازد ومانند ركوع و