مار اين است كه مار موجودى لطيف وداراى حركت سريع است كه مىتواند در سوراخهاى تنگ وارد شود وبه تصرّف بسيارى از أمور تواناست ، به علاوة داراى سمّ كشنده‌اى است كه سبب هلاك مىشود وقوّه متخيّله در سرعت وحركت وقدرتش بر تصرّف سريع وادراك از ديگر قوا لطيفتر است وواسطه‌اى ميان نفس وقوّهء واهمه مىباشد . وزمينه است براي فريب شيطان والقاى وسوسه به نفس وسبب نيرومندى است براي هلاك هميشگى وعذاب دائمي بنا بر اين شبيه‌ترين چيز به مار است وميان اين دو مناسبت زيادى است ، پس اطلاق لفظ مار بر قوّهء متخيّله نيكو است . « نفاسة عليه » در كلام امام ( ع ) استعارهء ترشيحى است ، زيرا جذب نفس به وسيلهء قوّهء واهمه به بهشت دنيا ، مانع از رسيدن نفس به كرامت اخروى وفرود آورندهء آن از مرتبهء همنشينى ساكنان ملأ اعلا مىشود واين بزرگترين رقابت ميان قوهء واهمه ونفس است چنان كه خداوند متعال فرموده است : « خِتامُهُ مِسْكٌ وَفِي ذلِكَ » « 63 » . قبلًا دانسته شد كه جذب نمونهء دشمنى است واز لوازم دشمنى رقابت بر دشمن است ، در بارهء آنچه كه كمال براي دشمن محسوب شود . بنا بر اين در اين جا حسن اطلاق نفاست استعارهء ترشيحى است ونصب آن در اين جا به عنوان مفعول له مىباشد . ( 1716 - 1711 ) سخن امام ( ع ) : فباع اليقين بشكّه والعزيمة بوهنه ، يعنى چون براي آدم وسوسه وغرور پيدا شد ومطيع آن گرديد آنچه را كه براي أو مانند نور حق وبقاء در بهشت ودوام مطالعهء عظمت حق يقين بود با شكّى كه به وسيلهء إبليس القا شد وأو را به دروغ به درخت جاويد وپادشاهى بىزوال دعوت مىكرد ، مبادله كرد .

--> ( 63 ) سورهء مطففين ( 83 ) : آيهء ( 26 ) : بر اين نعمتهاى بهشتى بايد راغبان بر يكديگر پيشى گيرند .