( 1583 - 1580 ) امام ( ع ) كه فرمود : وفكر يتصرّف بها ، اشاره به قوّهء انديشه در هر يك از افراد انسان وتصرّف آن در بررسى قوّه خيال ووهم وتركيب بعضي با بعضي ويا تجزيهء بعضي از بعضي مىباشد . ( 1589 - 1584 ) كلام امام ( ع ) كه فرمود : وجوارح تختدمها ، اشاره به اعضاى عمومى است كه قبلا توضيح داديم كه همهء آنها خدمت‌گزار براي نفس وابزار كار براي آن مىباشند واز آن جهت به « أيدي » ( دستها ) تعبير شده‌اند ، چنان كه در آيهء شريفه آمده است : وَأُحِيطَ بِثَمَرِهِ فَأَصْبَحَ يُقَلِّبُ كَفَّيْهِ عَلى « 51 » . احتمال دارد كه منظور از جوارح اعمّ از اعضاى ظاهري باشد وشامل چشم وقلب نيز بشود . چنان كه از معصوم نقل شده است : يا مقلّب القلوب والابصار ، در اين عبارت تغيير ودگرگونى براي قلب نيز به كار رفته است . ( 1597 - 1590 ) كلام امام ( ع ) كه فرمود : ومعرفة يفرق بها بين الحقّ والباطل ، احتمال دارد كه اشاره به استعداد نفس براي درك معقولات ثانوي باشد كه بر حسب اين كه داراى معارف أولى ، يعنى بديهيّات اوّليّه است ، عقل بالملكة ناميده مىشود . زيرا حق وباطل أمور كلى هستند وقواى بدن در ادراك أمور كليّه بهره‌اى ندارند . ومحتمل است كه مقصود معرفت قوّهء استعدادي أولى براي انسان باشد كه عقل هيولانى ناميده مىشود . ( 1605 - 1599 ) در اين عبارت : الأذواق والمشام والألوان والأجناس ، امام ( ع ) به سه موضوع اشاره فرموده است . 1 - براي انسان وسيله‌اى وجود دارد كه با آن چشيدنيها ، ووسيلهء ديگرى است كه با آن بوييدنيها ، وابزارى است كه با آن رنگها را درك مىكند . قبلًا همهء اينها را توضيح داديم .

--> ( 51 ) سورهء كهف ( 18 ) : آيهء ( 42 ) : أو مرتّب دستهاى خود را - به خاطر هزينه‌هايى كه در آن صرف كرده بود - به هم مىماليد .