آلام از جانب خداوند جايز است . اين سخن معتزله در جواب اشاعره نزديك به سخن امام ( ع ) است كه فرمود : اشتماما للبليّه . اشكال دوّم اشاعره را بدين طريق پاسخ داده‌اند كه منظور از كلام شيطان « بما اغويتنى » مأيوس ساختن خدا أو را از رحمتش مىباشد . اشكال دوّم اشاعره به گونهء ديگرى نيز پاسخ داده شده است : نسبت دادن اغوابه خداوند تعالى در اين زمينه بوده است كه خدا إبليس را به سجده كردن براي آدم امر كرد ، إبليس عصيان كرد وگمراه شد . بنا بر اين ، أصل در حصول اغواى شيطان امر خدا به سجده بوده است وبه همين دليل شيطان اغواى خود را به خدا نسبت داده است . با توجّه به همين داستان استدلال به جواز خطاى أنبيا كرده‌اند وآية : وَعَصى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوى « 24 » ، را دليل آورده‌اند . كساني كه عصمت أنبيا را از هنگام ولادت واجب مىدانند پاسخ داده‌اند كه چون دليل عقلي بر وجوب عصمت أنبيا اقامه شده است ، ظاهر لفظ اين آية ومثل آن بر ترك أولى حمل مىشود . ترك أولى از أنبيا هر چند سيئه وگناه به حساب مىآيد در بارهء غير أنبيا حسنه به شمار مىآيد كه گفته‌اند : حسنات الأبرار سيّئات المقرّبين . كساني كه عصمت أنبيا را از هنگام رسالت واجب مىدانند اين آية وأمثال آن را به زمان قبل از بعث نسبت مىدهند . بحث كامل اين موضوع در كتب كلام آمده است . بحث هشتم - قفّال گفته است . أصل كلمهء « تلقّى » در كلام حق تعالى : فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِماتٍ وفرمودهء امام ( ع ) در اين خطبه : ولقّاه كلمة رحمته ، توجه وتعرض به گناهكارى است ، كه شرمسارى دارد وبا حالت پشيمانى روى

--> ( 24 ) سورهء طه ( 20 ) : آيهء ( 121 ) : آدم نافرمانى پروردگارش را كرد واز پاداش أو محروم شد .