اگر گفته شود چگونه صحيح است فرشتگانى كه آمد ورفت مىكنند همان فرشتگان ساجد باشند چون كساني كه همواره ساجدند چگونه تصوّر مىشود كه با اين وصف در انجام رسالت ونزول وصعود وأوامر ونواهى خدا به رسولان آمد ورفت داشته باشند ؟ در پاسخ مىگوييم : قبلًا توضيح داديم كه سجود فرشتگان به معناى نهادن پيشانى بر زمين ، به گونه‌اى كه ما انجام مىدهيم نيست ، بلكه سجود آنها كمال عبوديّتشان براي خداى تعالى ونهايت خضوعشان تحت فرمان قدرت أو ونيازمند بودنشان در امكان وحاجت تحت سلطهء وجوب وجود خداوند مىباشد . بديهي است كه ميان سجود به اين معنى ورفت وآمدشان براي رساندن أوامر خداوند تعالى به منظور انجام احكام الهى طبق مشيّت وامر خدا منافاتى نيست بلكه انجام تمام اين أمور كمال عبوديّت وخضوع آنها براي جلال خدا واعترافشان براي كمال عظمت الهى است . در بارهء اين جملهء امام كه فرمود : « بعضي از فرشتگان حافظان بندگان هستند » مىگوييم كه دو چيز قبلًا بايد دانسته شود : يكى اين كه حفظه به چه معناست ، دوّم آن كه مقصود از حفظه چه كساني هستند ؟ در توضيح معناى حفظه بايد بدانيم كه بعضي از آنها حفظه براي عبادند چنان كه خداوند تعالى فرموده است : لَهُ مُعَقِّباتٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ وبعضي از آنها حفظه بر عبادند چنان كه حق تعالى مىفرمايد : وَيُرْسِلُ عَلَيْكُمْ حَفَظَةً ، مقصود از حفظه براي عباد فرشتگانى هستند كه به امر خداوند تعالى بندگان را از آفاتى كه بر آنها عارض شود حفظ مىكنند ومقصود از حفظهء بر عباد فرشتگانى هستند كه اعمال انسان را از طاعت ومعاصي ضبط مىكنند ، چنان كه خداوند تعالى فرموده است : « كِراماً كاتِبِينَ يَعْلَمُونَ ما تَفْعَلُونَ » ودر جاى ديگر مىفرمايد : « ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ » ابن عبّاس گفته است كه با