هر انساني دو فرشته است يكى در سمت راست وديگرى در سمت چپ اوست هر گاه انسان حسنه‌اى را بر زبان بياورد آن كه بر دست راست است مىنويسد وهر گاه گناهى را بر زبان جارى كند فرشته سمت راست به فرشته سمت چپ مىگويد صبر كن شايد از اين گناه توبه كند واگر توبه نكرد خود أو نوشته مىشود . مفسّران گفته‌اند فايدهء وجودي اين دو فرشته اين است كه شخص مكلّف هر گاه بداند كه فرشتگانى بر أو گماشته شده‌اند واعمال أو را ناظرند ودر كتابهايى مىنويسند ودر موقف قيامت به طور علني بر أو عرضه مىكنند . چنين علم واعتقادي انسان را از كارهاى زشت باز مىدارد . احتمال دارد كه تعدّد مذكور در حفظه ، تعدّد به حسب ذات باشد ، بدين معنى كه فرشتگان دو دسته باشند . حافظان منافع وكاتبان اعمال بد انسان . واحتمال دارد كه به حسب ذات يك دسته وبه حسب وظيفة دو دسته باشند . بعضي كه تصوّر كرده‌اند كه حفظهء منافع عباد همان قوايى مىباشند كه خداوند تعالى از آسمان جود خود بر جسم انسانها نازل فرموده است ، ناگزير بايد حفظه بر عباد را زمينهء همان قوا بدانند . با اين حساب معناى نوشتن سيّئات وحسنات وضبط آنها بر له يا عليه عباد ، يا به اين معناست كه آنچه از صفات وسيّئات از عبد صادر مىشود در علم آن مبادى وجود دارد ويا معناى كتابت اين است كه صورت افعال خير وشرّى كه انسان انجام مىدهد به قلم افاضه خداوند بر حسب استعداد انسان در لوح نفسش نوشته مىشود . نظر به معناى ياد شده ، آنچه ابن عبّاس نقل كرد كه فرشته سمت چپ براي نوشتن گناه به خاطر توبهء بنده صبر مىكند ، بدين معنى خواهد بود كه ما دام كه گناه در جوهر نفس عبد قابل تغيير است ثبت نمىشود . زيرا رحمت خداوند تعالى وسيع است وهر گاه از آن گناه توبه كند در لوح نفسش نوشته نمىشود . واگر توبه نكند تا ملكهء راسخ در