ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )

310

شرح نهج البلاغة ( فارسي )

كه فرمود : الماء من فوقها دفيق ، اشاره به چيزى است كه فرمان خدا را در فيض‌رسانى مىبرد وبه فيض‌پذيرها مىرساند تمام اين مراحل به ترتيب خاص عقلي در زمانهاى مختلف كه عقل در آن فواصلى را مىبيند انجام مىگيرد . مقصود از بار دوّم اشاره به امر دوّم ( عالم خلق ) است . واين كه باد دوّم را به « اعتقام مهبّها » توصيف كرده است ، اشاره به انجام پذيرفتن ووقوع يافتن امر ثانوي بر طبق حكمت الهى است وهيچ چيز نمىتواند مانع جريان آن امر شود . وبا جمله « ادامه مربّها » اشاره كرده است به محل استقرار امر ثانوي . گويا فيضى را كه به شكل هيولاى أجسام فكلى صدور يافته است ، تشبيه كرده است به آب باران فراوانى كه در محلى جمع واستقرار يابد ويا به جايگاهى كه به طور دائمي ذاتا پذيراى آن امر باشد . وبا عبارت « عصف مجريها » اشاره كرده است به اين كه آن امر به سرعت انجام گرفته است . وبا دورى منشأ باد اشاره به بىآغازى مبدأ آن كرده واين كه فرموده است خداوند به وزش باد امر كرد ، مقصود نسبت دادن ايجاد به ذات حق متعال است وبا عبارت : تضيق الماء الزّخار وإثارة الأمواج البحار ، اشاره به نسبت فيضان صورت أفلاك وكمالات آنها به فرمان خداوند سبحان است كه همين كمالات بالفعل براي فرشتگان واين كه آنها در ايجاد شيء مستقل نيستند بلكه طبق شرايطى بعضي بر بعضي ويا در غير تأثير مىكنند به واسطهء امر خداوند است ومراد از « بالبخار » فرشتگان وبه هم خوردن شديد آب مانند آب مشك سقّا وبلند شدن آن به هوا وانباشته شدن آب روى آب اشاره به نيرومندى فرمان خداوند وبه كار گماردن فرشتگان بر حسب علم خداوند ونظام كل واندازه‌گيرى هر يك از كمالات براي ذات أفلاك ومبدأ آنهاست . واين كه امام ( ع ) فرموده است : حتّى عبّ عبابه اشاره به دست يافتن فرشتگان به كمالاتى است كه بالفعل از فرمان خداوند براي آنها حاصل مىشود وتا آن درجه ارتقا مىيابند كه به واسطهء آنها به ديگران فيض داده مىشود . همچنين سخن حضرت : ورمى