را آفريد وبر روى آب كفى پديد آمد واز آن زمين وكوهها را آفريد ودر روايتي ديگر آمده است كه از كف روى آب ، زمين مكّه را آفريد وسپس زمين را از زير كعبه گسترانيد وبه همين دليل مكّه را امّ القراء مىنامند . ج - شبيه نقل تورات روايتي است كه از كعب نقل شده است ، به اين مضمون كه : خداوند ياقوت سبزى را آفريد وبه آن از روى هيبت نگريست ، پس به صورت آب مرتعش در آمد ، وپس از آن باد را آفريد كه آب را متراكم ساخت وپايه‌هاى عرش را بر روى آب قرار داد ، چنان كه خداوند متعال فرموده است : وَكانَ عَرْشُهُ عَلَى الْماءِ « 7 » د - تالس ملطى كه از حكماى مشهور قديم مىباشد ، پس از يكتا دانستن صانع اوّل جهان ومنزّه دانستن أو ، چنين گفته است : « عنصرى را كه در آن كلّ صور موجودات ومعلومات بود ابداع كرد ، وبه اين دليل أو را مبدع اوّل مىگويند » . سپس گفته است كه عنصر اوّل آب است واز آن أنواع جواهر ، آسمان وزمين وآنچه ميان آنهاست ، آفريده است . بنا بر اين أو علّت هر پديده‌اى است وعلّت تركيب هر عنصر جسماني است وسپس بيان داشته است كه از آب منجمد زمين را آفريد ، واز آب بخار هوا را واز خلاصهء آب ، آتش ودود ، واز بخار آسمانها را آفريد وتالس ملطى بيان مىكند كه اينها را از تورات دريافت كرده است . ه - آنچه كه من ( شارح ) در كتاب بلينوس حكيم كه نامش « الجامع لعلل الأشياء » است ديده‌ام ، اشاره‌اى نزديك به همين قول تالس است واينك كلام أو را ذيلا مىنگارم : « خداوند تبارك وتعالى پيش از همهء موجودات وجود داشت واراده كرد خلق را بيافريند ، كلمه‌اى را بر زبان آورد ، پس اوّل موجود كلمهء اللّه بود كه

--> ( 7 ) سورهء هود ( 11 ) : آية ( 7 ) : عرش ( قدرت ) أو بر آب قرار داشت .