تألم رنج بر خداوند متعال محال است . چون ايجاد عالم به وسيلهء خداوند متعال به هيچ يك از أنواع ياد شدهء فوق صورت نگرفته است ، بنا بر اين خلقت ، اختراع محض بدون ابزار است كه از نياز داشتن به غير ذات مقدّسش به دور است . بنا بر اين أو ايجاد كنندهء آسمان وزمين است وهر گاه به چيزى فرمان دهد كه « باش » به وجود مىآيد . امام ( ع ) كلمه رويّه را به « اجال » وتجربه را به « استناد » وحركت را به « احداث » وهمامه را به « اضطراب » هم رديف آورده است تا اين كيفيّات را از ذات مقدّس حق منتفى سازد بدين شرح كه فعل خداوند نياز به فكر وتجربه وحركت وهمّت ندارد . ( 1228 - 1226 ) فرموده است : اجال الأشياء . . . تا ألزمها أشباحها امام ( ع ) پس از آن كه ايجاد عالم را به خداوند جهان نسبت داد به طور مفصل اشاره به ترتيب از جهت تازگى صنع وحكمت كرده است كه چگونه جهان مطابق حكمت بالغهء الهى پيش از ايجاد ، به طور تفصيلي در علم خداوند وجود داشته است . مقصود امام ( ع ) از جملهء اجال الأشياء ، اشاره به وابستگى أشياء به زمانهاى خودشان بر حسب آنچه در لوح محفوظ به قلم الهى مقرر شده است مىباشد ، به گونه‌اى كه هيچ متقدّمى متأخّر ويا متأخّرى متقدّم نمىشود . معناى لغوى اجاله ، انتقال يافتن هر چيزى به وقت خاص خود وتحويل آن از عدم وامكان صرف به مدّت معيّنى است كه براي وجودش لازم است . حرف لام در كلمهء « لا وقاتها » بيان كنندهء علّت است ، يعنى خداوند أشياء را به اين دليل كه داراى وقت معيّنى مىباشند ايجاد كرده زيرا هر وقتي بر حسب قدرت وعلم خداوند جايگاه خاصّى دارد كه در غير آن واقع نمىشود وبه عبارت ديگر معناى تأجيل اين است كه خداوند أوقات را ظرف معيّنى براي أشياء قرار