گفتار وبياناتش جز ترويج شريعت وسنّت پيامبر نبوده است . چنان كه دانستى گفتار خطابي بر حسب فايده به سه قسم تقسيم مىشود : مشاوره ، منافره ومشاجره . بيشترين قسمت گفتار علي ( ع ) خطبه‌هاى مشورتى وارشادي است واين موضوع از بررسى كلام حضرت به دست مىآيد كه منظور آن حضرت در درجهء اوّل روى آوردن به خدا به سبب ترك دنيا وروى گرداندن از آن وبه كمال رساندن فضايل وترك رذايل ، وترك أموري كه انسان را تنزّل داده ومانع رسيدن انسان به خداوند است مىباشد . اگر در سخن حضرت امر ونهى به جزئيات آمده كه براي بىخبران خير وشرّ آنها آشكار نيست مانند أمور جنگ وفرآهم آوردن لوازم جنگ ولوازم زندگى وغيره ، وچنانچه تأمّل شود به هدف أولى يعنى احياى شريعت مربوط مىشود زيرا تمام اين امكانات براي يارى دين وتقويت آن ونظام بخشيدن كار دنيا ونظم آن است . معلوم شد كه خطبه‌هاى تنفرزا در سخن حضرت متوجه نكوهش دنيا ، پيروى هواي نفس ، انجام رذايل هلاك كننده ومرتكبان آنها ومانند اينهاست ، أموري كه انسان را از خداوند متعال دور مىكند . آنچه در سخن آن حضرت از مدايح وستايش آمده ، ستايش خداوند سبحان ، فرشتگان ، پيامبران ، بندگان شايستهء خدا ، أهل فضيلت كه هواي نفساني را ترك كرده واز دنيا دورى جسته‌اند مىباشد . خطبه‌هاى تنفرزا براي اين است كه خواسته‌هاى نفساني مردم را تحقير كرده وآنها را از أمور فانى وكوچك وناچيز باز دارد واز ارتكاب آنها نكوهش كند تا به سوى نعمتهاى هميشگى وخير دائمي روى بياورند وخداوند سبحان را به ياد آورند ، تا از روى گردانان هلاك شونده نباشند . خطبه‌هاى داراى مدح وستايش براي اين است كه مردم را به چيزهاى با عظمت متوجه كند ونشان دهد كه چه چيزهايى قابل توجه‌اند ومىتوانند