وسيلهء فضيلت واعراض از دنيا باشند . خطبه‌هايى كه جنبهء مشاجره دارند چند قسم است . يا براي بيان ظلم وجور وأسباب ونتيجهء آن دو كه بد فرجامى در پيشگاه خداست مىباشد ، ويا براي بيان عدالت وأسباب آن وعاقبت نيك وپايان دلپذيرى كه نزد خداوند خواهد داشت به كار رفته است چنان كه بسيارى از نامه‌هاى آن حضرت به كارگزاران ومخالفانش حاكى از اين حقيقت است وشك نيست كه در تمام اين نامه‌ها بصراحت يا اشاره ، هدايت به سوى خداوند متعال وجود دارد . يا براي دادخواهى از ستمگرى است كه از قيد دين خارج شده وتابع هواي نفس گشته واز كارهاى خلاف شرع أو شكايت شده است . در اين خطبه منظور حضرت آن است كه مردم را قانع كند كه شخص مورد نظر ستمگر بوده ومال مردم را به ناحق گرفته است . وبدين ترتيب مردم را بر حق استوار كرده واز پيروى شخص ستمگر باز دارد وگمان آنها را از اين كه دشمنش بر حق است بر طرف كند . چه بسا اگر اين گمان كه ظالم بر حق است دوام مىيافت سبب از بين رفتن حق مىشد . بنا بر اين از بين بردن اين پندار غلط نوعي تثبيت حق ودور ساختن مردم از باطل است واين در حقيقت مقصود وهدف نهايى شارع مقدس اسلام است . يا اعتذار در جواب نادانانى است كه به آن حضرت نسبت ظلم وستم داده بودند مانند پاسخگويى امام ( ع ) به آنچه كه جماعتى در حق آن حضرت ستم روا داشته ووى را متّهم به يارى نكردن عثمان كرده بودند تا بدين درجه كه آن حضرت را قاتل عثمان وبدين سبب گمراه مىدانستند وهمچنين پاسخگويى آن حضرت به خوارج كه آن حضرت را به خاطر قبول حكميّت گناهكار مىپنداشتند ونظاير اينها ( كه در سخن حضرت فراوان است ) استدلال به اين گونه موارد به وسيلهء آن حضرت به خاطر توجّه دادن به حق وبازداشتن