ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )

176

شرح نهج البلاغة ( فارسي )

مىخورد وسپس در توضيح آن گفته شود : زيرا برادرش شراب مىخورد . اگر تقابل در كلام مفيد اقناع نباشد از فنّ خطابه محسوب نمىشود چنان كه گفته شود : فلان كس به اختيار گناه نمىكند به همين دليل أو در حال مستى زنا كرد . بحث ششم - محسّنات خطابه محسّنات خطابه يا مربوط به ألفاظ ويا مربوط به ترتيب آن ويا به شكل ظاهري خطيب مربوط مىشود : الف - زيبا بودن ألفاظ خطابه بسيار مفيد است ، زيرا زيبايى لفظ زمينهء زيبايى معنا را فرآهم مىآورد وزشتى لفظ علاقة به فهم معنا را از بين مىبرد . زيبايى سخن به أموري بستگى دارد : 1 - آن كه لفظ روشن وخوب باشد . سبك وعاميانه ويا پيچيده وعلمي نباشد به گونه‌اى كه از دريافت عموم مردم دور باشد . زيرا طبع عوام از عبارت علمي تنفر دارد . وألفاظ نبايد غلط ادا شود زيرا غلط بودن سخن را سبك وغير قابل قبول مىكند . زيبايى ألفاظ در سخن علي ( ع ) به فراوانى ديده مىشود . 2 - تمام ويژگيهاى مناسب كلام رعايت شود ، حروفى را كه بايد در نطق تكرار شود مرتّب كند . مانند سخن علي ( ع ) در توصيف ملائكة : منهم سجود لا يركعون ومنهم ركوع لا يسجدون . وهمچنين بقيهء أمور لازم . در اين سخن علي ( ع ) اگر تكرار حروف نبود سخن ناقص بود . ومانند سخن ديگر علي ( ع ) : المرء المسلم البرى من الخيانة ينتظر احدى الحسنيين امّا داعى اللَّه فما عند اللّه خير له وامّا رزق اللّه وإذا هو ذو أهل ومال « 138 » : « مرد مسلمان دور از خيانت يكى از دو نيكى را انتظار مىكشد يا فرشته مرگ بنا بر اين آنچه كه در نزد خداست بر أو بهتر است ويا روزى خدا را كه صاحب فرزند ومال مىشود ، ( احدى الحسنيين

--> ( 138 ) خطبهء 23 ، نهج البلاغة - في تهذيب الفقرا .