اختلاف معتزليانى كه امامت را واجب مىدانند 84 . معتزلهء معتقد به وجوب امامت خود به دو گروه تقسيم مىشوند : فرقه‌اى قائل به امامت مفضول ( فروتر ) شده و چنين مىپنداشتند كه مسلمانان مىتوانند فردى را براى امامت برگزينند ، در حالىكه مىدانند در ميان امت كسى برتر از او وجود دارد . و فرقه‌اى به امامت فاضل ( فراتر ) قائل شده و چنين مىگويند كه شخص فروتر نمىتواند نسبت به فراتر ولايت و سرپرستى داشته باشد . عقيدهء قائلان به امامت فاضل 85 . آنان كه امامت شخص فراتر را واجب مىدانستند ، چنين مىپنداشتند كه پس از نبوت جايگاهى برتر از امامت نيست و مىگفتند كه پيامبر ( ص ) برترين مردم زمان خويش بوده است ، ازاين‌رو امام نيز بايد برترين مردم دوران خود باشد ؛ زيرا شرافت جايگاه امام در رديف شرافت جايگاه پيامبر ( ص ) است . همچنين براى اثبات اين عقيده ، چنين استدلال مىنمودند كه ما امام را كسى مىدانيم كه امت را تربيت كرده و معارف دينى را به آنان مىآموزد ؛ ازاين‌رو روا نيست كه ادب‌كننده ، برتر از ادب شونده نباشد . معتزليانى كه به اين عقيده گرايش دارند عبارت‌اند از : عمرو بن عبيد ، صالح بن عمرو اسوارىّ ، ابو هذيل علاف ، ابراهيم نظام ، ضرار ، حفص الفرد و ديگر كسانى كه با آنان هم‌عقيده‌اند . عقيدهء قائلان به امامت مفضول 86 . اما معتزليانى كه امامت شخص فروتر را روا مىدانستند ، معتقد بودند كه پيامبر ( ص ) در ميان لشكريان خود و در سپاه‌هايى كه اعزام مىفرمود ، بارها اشخاص فروتر را بر افراد فراتر سرپرستى مىبخشيد . او در جنگ ذات السلاسل ، عمرو بن عاص را فرمانده سپاه قرار داد ، در حالىكه ابو بكر ،