ناشئ اكبر ( مترجم : على رضا ايمانى )
78
مسائل الامامة ومقتطفات من الكتاب الاوسط ( فرقه هاى اسلامى و مسأله امامت ) ( فارسي )
عمر و ابو عبيده هم در آن سپاه بودند و اينان برتر از عمرو عاص بودند . همچنين در ميان جنگجويان جنگ موته ، زيد بن حارثه را بر جعفر بن ابى طالب ( ع ) ترجيح داده فرمود : زيد فرمانده لشگر است و اگر به شهادت رسيد ، نوبت به جعفر مىرسد ؛ در حالىكه جعفر برتر از زيد بود . همچنين اسامة بن زيد را فرمانده سپاهى قرار داد كه در آن ابو بكر و عمر بودند . و همين قدر معلوم است كه آن حضرت همواره در كسالتى كه منتهى به رحلتش گرديد سفارش مىكرد كه سپاه اسامه به كارزار روند ؛ ولى پس از آنكه خداى عزّ و جل او را به سوى خويش فراخواند ، سفارشش عملى شد . از اينرو آنان كه در مسئلهء امامت به سيره و سنت رسول خدا ( ص ) اقتدا مىكردند ، چنين اظهار مىداشتند كه هرگاه ببينيم مردم نسبت به شخصى اتفاقنظر دارند و او از عدالت ساقط نباشد و نسبت به كتاب و سنت آگاهى داشته باشد ، رياست امت را به او مىسپاريم ؛ هرچند در ميان مردم از او برتر و آگاهتر وجود داشته باشد . پيروان اين نظريه از ميان معتزله عبارتاند از : و اصل بن عطا ، بشر بن خالد ، بشر بن معتمر ، ابو موسى مردار و ديگر كسانى كه با آنان همنظرند . [ خلاصه اينكه ] چنانكه يادآور شديم قائلان به امامت دو گروهاند : يك گروه معتقد به امامت فاضلاند و پيشوايى مفضول را ناروا مىدانند ، و گروه ديگر امامت فاضل و مفضول هردو را جائز مىدانند . اختلافنظر معتزليان معتقد به امامت فاضل 87 . گروهى از معتزليان همچون ابو هذيل ، ابراهيم نظّام ، ضرار ، حفص الفرد و ديگر همفكرانشان معتقد بودند كه ابو بكر پس از پيامبر ( ص ) برترين مردم بود و استدلال مىكردند كه اصحاب پيامبر ( ص ) به همين دليل او را بر ديگران ترجيح دادند . آنان مىگفتند كه شخص مفضول تنها به يكى از دو راه بر فاضل ولايت مىيابد ؛ يا مفضول با قهر و غلبه بر امت چيره مىشود و علىرغم نارضايتى مردم بر فاضل ولايت مىيابد و يا اشخاصى كه عهدهدار امر انتخاب