عمق تفكر واحاطه أو به موضوع موجب شگفتى وحيرت خواننده مىشود . در فصل بعدى ، أحاديث موضوع ( يا مصنوع ) از يكسو وأحاديث صحيح از سوى ديگر مورد بحث وتحليل قرار مىگيرد . وى از كساني كه وضع حديث كرده‌اند مانند ابن أبي العوجاء وديگران نام مىبرد وبرخى از أحاديث نادرست مانند حديث زغب الصدر ، نور الذراعين ، عيادة الملائكة ، وقفص الذهب را نقل مىكند وبه جرح آنها مىپردازد . واضعان حديث از أهل كفر والحاد ويا متهم به مجوسيت ومانويت ويا قائل به اثنينيت بوده‌اند ؛ ابن مقفع مجوسي بوده وبه زندقة شهرت داشته است . الحاد ابن أبي العوجاء مشهور خاص وعام است وواضعان با وضع چنين احاديثى در صدد دلجوئى واستمالت از عوام الناس بوده‌اند . ولى راويان ثقات ، أحاديث صحيح را از سقيم بازشناخته در صدد جرح ونقض أحاديث مجعول بر آمده‌اند . از سوى ديگر برخى از احاديثى را كه پسر زكريا نقل كرده ، صحيح ومعتبر است وبه هيچ روى نمىتوان در صحت انتساب واصالت آنها شك كرد وطعن پسر زكريا ، ناشى از عدم احاطه وى به مباني دين وحاكى از جهل وناداني اوست . حديثي را كه پسر زكريا در آن طعن كرده است اين است : رأيت ربّى في أحسن صورة . . . ويا حديثي كه أم طفيل زن ابىّ بن كعب از حضرت رسول نقل كرده است : سمعت النبي ( ص ) يذكرانه رأى ربه في المنام في صورة شاب موفّر . در اينجا أبو حاتم معناى رمزى وتمثيلى اين أحاديث را باز مىنمايد وبراي توجيه وتبيين معاني باطني آن به آيات قرآني ونيز به أقوال تورات وإنجيل استشهاد