پيش گفتار چاپ اوّل كتاب « نقاوة الاثار فى ذكر الاخيار » در تاريخ صفويه تأليف محمود بن هدايت اللّه افوشته‌اى نطنزى نويسندهء دوران شاه عباس اول است و موضوع آن به زمانى مربوط مىشود كه از واپسين ايام زندگانى شاه تهماسب اول تا يازدهمين سال سلطنت شاه عباس ادامه يافته است . اين اثر ارزنده در واقع شامل دو كتاب است كه نخستين آن در بيان رويدادهاى عمدهء دوران شاه تهماسب ، شاه اسمعيل دوم و شاه محمد خدا بنده تا شروع سلطنت شاه عباس و كتاب دوم كه مفصل‌تر از قسمت نخستين است ، مربوط به يازده سال اول شهريارى شاه عباس كبير و گوياى وقايعى است كه طى آنها قدرت سلطنت در گير و دار از ميان رفتن عصيانها و سركشيهاى سرداران قزلباش تحكيم يافته و متجاوزين بيگانه از ساحت كشور طرد مىشوند . آخرين واقعه‌اى كه در كتاب از آن نام برده شده شكست دين محمد خان ازبك در خراسان و تسخير هرات بدست پادشاه نام‌آور صفوى است . از آنجا كه حوادث مندرج در نقاوة الاثار بر حسب تاريخ وقوع آنها تنظيم گرديده و داستان بسال 1007 هجرى قمرى پايان مىپذيرد ، محتمل است كه نويسندهء كتاب يا به ثبت وقايع بعدى اقدام نكرده و يا از آن ببعد كه به شصت و نه سالگى رسيده بود ، روزگار بيش مجال به او نداده است تا كار خويش را دنبال كند .