محمود بن هدايت الله افوشته اى نطنزى

پيشگفتار 22

نقاوة الآثار في ذكر الاخيار در تاريخ صفويه ( فارسى )

متأسفانه از شرح حال و زندگانى مؤلف اطلاعى در دست نداريم و در كتابهاى مهم آن عصر نيز از اين بابت سخنى نرفته و تنها تصويرى كه از شخصيت نويسنده در برابر ديدگان ما مجسم ميگردد ، پاره‌اى از مطالب همين كتاب است كه آيينه‌وار افكار و روحيات ويرا منعكس ميسازد و شايد در آينده دسترسى به پاره‌اى منابع امكان دهد تا از زندگانى اين مورخ سخن سنج اطلاعات بيشترى پيدا كنيم . وى در ديباچه كتاب ، خود را چنين معرفى مىكند : « راقم اين سواد پريشان و جامع اين اوراق بىسامان اقل عباد اللّه الملك المعبود محمود بن هدايت اللّه افوشته‌اى نطنزى اصلح اللّه امر داريه . . . » « 1 » بنابرين وى از مردم افوشتهء نطنز بوده كه اكنون اين دهكده كوچك و زيبا در دو كيلومترى نطنز واقع است . در جاى ديگر اشاره مىكند كه بهرام ميرزاى صفوى كه از طرف شاه دين پناه شاه تهماسب ، حاكم مشهد بود و همواره لواى درويش نوازى مىافراخت پدرش را كه از صلحا واتقيا بوده مورد لطف و عنايت خويش قرار داده و براى او در يكى از محلات خارج شهر خانه‌اى به مبلغ هشت تومان تبريزى خريدارى كرده و موجب آسايش خاطر وى را فراهم ساخته است . « 2 » مؤلف كتاب در سايه تربيت پدرى چنين پرهيزگار و گوشه‌گير رشد پيدا كرده ، از همان دوران جوانى علاقمند بكسب علم و دانش بوده و بگفته خود جوانى را به خواندن و نوشتن قصص و حكايات و استماع احاديث و نقل اخبار و نظم اشعار گذرانده است . اين علاقه بشعر و شاعرى كه از طبع لطيف و استعداد او سرچشمه گرفته سبب گرديده است تا وى بساختن اشعارى در موضوعات گوناگون همت گمارد و مجموع را در چند ديوان گردآورى كند ، اين ديوانها پنج قسمت بوده و نويسنده آنها را بر اساس حواس خمسه تقسيم كرده است : ديوان اول و دوم در غزليات عاشقانه بنامهاى « مجازيه » و « غايت المجاز »

--> ( 1 ) - ص 6 س 8 ( 2 ) - ص 5 س 19