شهاب الدين محمد خرندزي زيدري نسوي
مقدمهء مصحح 26
نفثة المصدور ( فارسى )
تلميح - : « . . . سدّ يأجوج تاتار گشاده گشت ، و اسكندرنى . در خيبر كفّار بسته شد ، و حيدر نى « 1 » . . . » 50 / 11 و 12 ، نيز ، 41 / 3 و 4 ، 42 / 9 و 10 ، 47 / 10 - 12 ، 101 / 3 - 6 . قلب بعض - : « . . . يمانى در قراب رقاب جايگير آمده . . . » 2 / 7 و 8 ، نيز ، 1 / 8 و 9 ، 32 / 8 ، 58 / 14 ، 90 / 6 . ايهام تناسب - : « . . . نيم شبى راه گرفته مىراندم ، و بر عزم خوى اسپ در عرق نشانده مىرفت . . . » 86 / 8 و 9 ، نيز ، 2 / 2 و 3 ، 4 / 6 و 7 ، 24 / 5 ، 41 / 8 ، 107 / 6 و 7 . تجاهل العارف - : « . . . ندانم كه تا آن خلال كه نسخهء مكارم از آن بردندى ، كجا رفته است ، و آن خصال كه خاك در چشم آب حيات زدى ، كى تغيّر گرفته است . . . » 123 / 5 - 7 . حسن تعليل - : « . . . شفق برسم اندوهزدگان رخسار به خون دل شسته است . ستاره بر عادت مصيبت رسيدگان بر خاكستر نشسته است . صبح در اين واقعهء هائل اگر جامه دريده است ، صادقست . ماه در اين حادثهء مشكل اگر رخ به خون خراشيده بحقّست . . . » 48 / 6 - 9 ، نيز ، 93 / 2 - 4 و 9 و 10 . غلوّ - : « . . . نبذى از وقايع خويش ، كه آسيبى از آن اركان رضوى و ثهلان را از جاى بردارد ، و نهيبى از آن كرهء باوقار زمين را بيقرار گرداند ، بر قلم ران . . . » 7 / 14 و 15 و 8 / 1 ، نيز ، 4 / 9 - 13 و 5 / 1 ، 6 / 5 - 7 ، 103 / 6 و 7 ، 111 / 12 و 112 / 1 و 2 . إغراق - : « . . . خلالات ثغور از بن دندان گرسنگان بركند ، و بپيش - خورد سگان تاتار - كه از آن تعفّف در شريعت همّت لازم آيد - دهان بيالود . . . » 61 / 2 - 4 .
--> ( 1 ) - اين مثال مناسبست با تعريفى كه شمس العلماء گركانى در « ابدع البدايع » ص 182 از اين صنعت كرده ، لكن شمس الدين محمد بن قيس الرازى در « المعجم فى معايير أشعار العجم » ص 279 ، از « تلميح » صناعت ديگرى را خواسته است .