رربورن كلاوس ميشائيل ( مترجم : كيكاوس جهاندارى )
80
نظام ايالات در دوره صفويه ( فارسى )
كمكى ايران مىبايست وى را مشايعت كند . « و چون تدارك فرستادن سپهسالار با دوازده هزار نفر امرى عظيم و معلوم بر ذهن سليم بود كه نوشته شدن نسخه براسامى ملازمان سركار خاصهء شريفه كه به خدمتى مأمور نباشند و انتخاب كردن ريش سفيدان جمعى از ايشان را كه به اين سفر دور و دراز توانند رفت و تعيين محصلان به احضار ايشان و قشون امراى عظام و نوشته شدن ارقام به مدتى مىكشيد تا به رفتن محصلان و اخبار نمودن و تهيه ديدن ايشان و رسيدن به درگاه جهان پناه و ديده شدن تدارك سفر هندوستان چه رسد و بلاشك جمعيت آن قشون اقلا بهمدت ششماه مىكشد » « 324 » . اما شاهزاده حداكثر بيش از يك ماه نمىخواست منتظر بماند و به همين دليل اميران خراسان مأمور شدند يك هزار و پانصد تن از ملازمان خود را كه مسلح باشند همراه شاهزاده كنند . « 325 » وجود ملازمان خاصه در ايالات وزنهاى براى خنثى كردن قدرت نظامى حاكم به شمار مىرفت . اسكندر منشى ضمن وقايع سال 1016 ( - 8 - 1607 م . ) از مشاجرهاى بين وزير خراسان كه از طرف حكومت مركزى ميرزاى عالميان « 326 » بود و حاكم مشهد موسوم به محراب خان قاجار خبر مىدهد . وزير در جريان اين اختلاف « بىجهتى ظاهر » از حاكم دچار وحشت شد ، چون وى « صاحب جيش و لشكر بود » . ميرزا به آستان قدس رضوى متحصن شد و « كسان به اطراف فرستاده تفنگچى بسيار جمع كرد » « 327 » « * » . چنين اتفاقاتى مطلوب طبع شاه نبود و به همين دليل وزير را كه مانند حاكم وضع را به اطلاع وى رسانده بود مورد بىمهرى قرار داد .
--> ( 324 ) - دستور شهرياران ، ص a / b 89 . ( 325 ) - همان مرجع ، ص b 92 . ( 326 ) - دربارهء اين وزير و مشاجرهء مورد بحث رجوع شود به فصل دوم اين كتاب بهخصوص حاشيهء نمرهء 37 و قسمتى كه در متن به آن ارجاع شده است . ( 327 ) - تاريخ عالمآراى عباسى ، ص 760 . ( * ) اين قسمتها مستقيما از تاريخ عالمآراى عباسى نقل شد . م .