اندازهء معيّنى در ابتداى دوران سلطنت صفويه نيز وجود داشته است . اما مدارك و مآخذ موجود در اين‌باره چندان نيست كه بتوان اظهارنظر دقيق و قطعى كرد . ما در زير قسمتهائى از « مكاتيب زمانهء سلاطين صفويه » را كه براى اطلاع شخصى شاه صفى تهيه شده است « 141 » بازگو مىكنيم . در اينجا صحبت از انواع عبارت پردازيها در فرمانها و بخصوص القاب و عناوينى است كه بايد براى هريك از صاحبان مشاغل دولتى به كار برد « 142 » . رسالهء حاضر نام واليان را در رأس همهء صاحب منصبان به‌كار مىبرد و ما بحث در آن باره را به قسمت مخصوصى در اين كتاب موكول مىكنيم « 143 » . پس از واليان از اميران نام برده مىشود « كه داراى دو رتبه هستند : در رتبهء اوّل امراى دربارى ، خانهاى مقتدر ، بيگلربيگى ممالك محروسه و امرائى ( قرار دارند ) كه شاغل مقامات عالى ( هستند ) ؛ قورچىباشى فى المثل داراى اين عناوين است : ايالت و شوكت پناه حشمت و جلالت دستگاه عاليجاهى نظاما للايالة و الاقبال فلان خان قورچىباشى . . . مهردار ، بازرس كل ( تواچىباشى ) « 144 » ، پيشكار و رئيس

--> ( 141 ) - رجوع شود به مكاتيب زمانهء سلاطين صفويه ، كتابخانهء ملى پاريس ، نسخهء خطى ، ذيل فهرست فارسى ، 1838 ( بلوشه ، نمرهء 2328 ؛ استورى ، ص 1283 ) قسمتى كه در اينجا نقل شد ضميمه‌اى است بر كتاب اصلى . ( 142 ) - ما در اينجا بحث خود را به بازگو كردن عناوين و القاب محدود مىكنيم و به‌جاى عبارت پردازىهاى خاص فرمان‌ها و اعلانهاى عمومى كه در چند مورد ديده شد سه نقطه مىگذاريم . از اينها گذشته عناوين و القاب در قسمتهائى ديگر از سند جلو نام صاحب منصبان آمده است . ( 143 ) - رجوع شود به همين فصل كتاب ، بند ز : دربارهء واليان ، قسمت 3 : القاب ، انتصابات ، كثير المشاغل بودن ، بند الف : القاب . ( 144 ) - در سال 934 تواچيان قبل از جنگ به گردآورى سپاه اشتغال داشتند ( تاريخ ايلچى نظام شاه ، ص b 39 ) ، تا دورهء شاه صفى هم تواچيان از ايالات مختلف سربازگيرى مىكردند ( لب التواريخ ، ص 27 ؛ احسن التواريخ ص 210 ؛ روضة الصفويه ، ص b 413 ، b 467 ؛ خلد برين ، ص 213 ) . از اواسط قرن هفدهم به بعد گردآورى سپاه كار « محصلان » بود ( عباسنامه ، ص 215 ؛ دستور شهرياران ، ص b 89 ) .