فرمانرواى كارتيل را « متصرف الكاى موروثى » « 594 » مىخواند . اما موضع زير از يكى از فرمانهاى رستم خان ، والى كارتيل كه مورخ سال 1067 ( - 1657 م . ) است ديگر جاى شك و ترديدى باقى نمىگذارد « . . . جميع اراضى كل محال گرجستان كارتيل و توابع ملك موروثى نواب عالى است » « 595 » . ايالات والىنشين نيز مانند املاك خصوصى در دفاتر ديوانى به ثبت نرسيده بود : در فهرست حكام تذكرة الملوك از كارتيل اصلا خبرى نيست و در مورد حكام كردستان ، لرستان و خوزستان هيچ اطلاعى از ميزان درآمد آنها به‌دست داده نشده است « 596 » . به همان صورت كه دربار مىتوانست ماليات‌هاى ايالات مملكت را به‌عنوان تيول به كسى اعطا كند والى نيز اختيار كامل مالياتهاى ايالت تحت فرمان خود را داشت . در اسناد فارسى مربوط به گرجستان حتى در اين مورد اصطلاح « تيول » نيز به‌كار رفته است « 597 » . ما در اينجا بايد به‌خاطر بياوريم كه اعطاى تيول به‌طور عادى از امتيازات خاص شاه بوده است . در ايالات والىنشين مالياتها طبق رسوم و مقررات قديمى اخذ مىشد و به قواعد و دستورهائى كه در اين زمينه از طرف ديوان اعلى براى ساير مناطق وضع مىشد به هيچ وجه كارى نداشت . در اسناد و فرمانهاى واليان گرجى كه مربوط به اعطاى « تيول » است اغلب به زيردستان گوشزد و اخطار شده است كه مالياتهاى خود

--> ( 594 ) - تاريخ عالم‌آراى عباسى ، ص 227 . ( 595 ) - پوتوريدزه ، سند نمرهء 106 . ( 596 ) - رجوع شود به تذكرة الملوك ، ص a 121 به بعد ؛ طبق تذكرة الملوك كاخت از توابع قراباغ است ( رجوع شود به فصل اول همين كتاب ، بند ز : دربارهء واليان ، 2 - ملاحظات تاريخى جغرافيائى ، قسمت سوم : كاخت ) . ( 597 ) - رجوع شود به فرمانهاى متعدد اعطاى تيول در اثر پوتوريدزه .