فيروز ميرزا بن عباس ميرزا فرمانفرما

مقدمه 27

نامه هاى حكومتى فيروز ميرزا فرمانفرما ( فارسى )

چنين مىنويسد : « . . . در نظر حضرت و الا هست كه در سلطنت‌آباد به توسط اين بنده به خاكپاى مبارك عرض شده بود كه خدمت مخصوص بعد از ورود به كرمان از طرف حضرت و الا تقديم خواهد شد ، تاكنون آن خدمت به ظهور نرسيده . » « 1 » از سوى ديگر فيروز ميرزا بدليل كهولت سن و بيمارى نقرس و درد پا كه در سفر بلوچستان تشديد يافت مايل به ادامه خدمت در كرمان نبود . محمود همت كرمانى در اين‌باره مىنويسد : « نصرت الدوله چون مريض بود و آب‌وهواى كرمان سازگار حالش نبود بدين واسطه تمنا نمود او را به تهران احضار و حكومت كرمان را به پسر ارشد او عبد الحميد ميرزاى ناصر الدوله واگذار نمايند . » « 2 » درخواست فيروز ميرزا مورد قبول شاه واقع شد و در سال 1298 ق ناصر الدوله بجاى پدر خويش حاكم كرمان و بلوچستان گرديد . منابع بجاى مانده از آن دوره بيانگر آن است كه فيروز ميرزا از سال 1298 تا آخر عمر در تهران بوده و منصب خاصى نداشته است . اعتماد السلطنه در روزنامه خاطرات خود ذيل وقايع 23 شعبان 1299 مىنويسد : « . . . منزل امين السلطان وارد شدم . . . نصرت الدوله از طرف ناصر الدوله پسر خود پيشكش فرستاده بود . يك عكس ناصر الدوله هم فرستاده بود كه مجموعه‌اى در دست داشت و در ميان او پول بود بسيار خنديدم كه هيچ با قباحت‌تر از اين نمىشد . يعنى اين پولى كه در دست داشت پيشكش حضور است . » « 3 » بيمارى فيروز ميرزا در اين سال شدت يافت و براساس يادداشت‌هاى اعتماد السلطنه ، ناصر الدين شاه در روز 25 شوال از فيروز ميرزا عيادت نمود . در برخى منابع انتصاب فيروز ميرزا به پيشكارى آذربايجان سه بار ذكر شده در حالى كه به نظر مىرسد دوبار به واقعيت نزديكتر باشد . زيرا در مرحله سوم تنها به مذاكره در اين زمينه اكتفا شده و انتصاب او عملى نگرديد . اعتماد السلطنه در يادداشت‌هاى سال 1302 ق خود مىنويسد :

--> ( 1 ) . سند شماره 155 . ( 2 ) . محمود همت كرمانى ، همان ، ص 288 . ( 3 ) . اعتماد السلطنه ، روزنامه خاطرات اعتماد السلطنه ، مربوط به سالهاى 1292 - 1313 هجرى قمرى ، به كوشش ايرج افشار ( تهران ، موسسه انتشارات اميركبير ، 1345 ) ص 201 .