عبد الحسين نوايى

10

نادرشاه و بازماندگانش ( همراه با نامه هاى سلطنتى و اسناد رسمى و ادارى ) ( فارسى )

قدرت ترسل يا جمع آثار قلمى فلان نويسنده بوده است نه از لحاظ توجه به - اهميت تاريخى و ملى آن » ( شاه اسماعيل مقدمه ) اما خدا را شكر و صد هزاران بار شكر كه اينك هم ارزش اسناد شناخته شده است هم مركز بلكه مراكزى براى جمع‌آورى و حفظ اسناد فراهم آمده و ارزش اسناد چنان شناخته شده كه هر كس و هر مؤسسه مىكوشد مجموعه‌اى از اين اسناد را فراهم آورد و بداشتن آن بنازد و بر زمين و آسمان فخر بفروشد كه در حريم اختيارات من نيز مجموعهء اسناد وجود دارد و اين امر موجب شده كه مراكز اسناد متعدد به وجود آيد . اما اين وضع نيز درست نيست و اميدوارم كه اين تب فرو نشيند . زيرا ارزش عظيم تاريخى و ملى و اجتماعى ايران ، ايجاب مىنمايد كه يك مركز واحد يا تجهيزات كافى به وجود آيد تا اين مهم را كارسازى كند . در اين خصوص اجازه بدهيد مطالبى را كه در مصاحبه با كيهان فرهنگى عرض كرده‌ام نقل كنم : « اگر بخواهيم تاريخمان را بازسازى و دوباره‌نويسى بكنيم ، بر اساس حقايق و حتى المقدور نزديك به واقعيت ، بايد از اينها استفاده بكنيم و بايد در حفظ اسناد بكوشيم نه اسنادى مربوط به يك مطلب خاص يا يك دورهء خاص . بلكه تمام اينها مربوط به تاريخ ايران است . تاريخ هر مملكتى خوب دارد ، بد دارد ، نشيب و فراز دارد . ولى هم اين نشيب مال آن مردم است هم آن فراز و نمىشود بعضىها را ديد و بعضىها را ناديده گرفت . به نظر من لازم است كه اين مراكزى كه اكنون در كار اسناد وارد هستند ضوابطى داشته باشند و اساس كارشان بر اين باشد كه دانشجويان از اين اسناد استفاده بكنند نه اين كه اسناد « دكورى » براى مشاعل اشخاص باشد . اصل بر اين است كه اين نامه‌ها بيايد و به قول فرنگيها « ايدانتيفيه » بشود و « وريفيه » بشود . يعنى اول ببينم مطلبش چيست و مربوط به كجاست و چگونه مىتوانيم آن را فهرست كنيم چه مسائلى در آن مطرح شده و در كجاى تاريخ ما قرار مىگيرد . اينها را اول بشناسيم و بعد چاپ كنيم يا اگر براى چاپش بودجه نيست شايد بتوانيم آنها را به صورت رسالهء دانشجويان قرار بدهيم . . . » ( كيهان فرهنگى سال 6 شمارهء 4 ص 6 ) بارى آن روزگار من آرزو داشتم كه مركزى براى جمع‌آورى و حفظ اسناد پديد آيد و امروز مراكز متعددى در كشور وجود دارد كه هر چند كارشان جمع و حفظ اسناد نيست ولى تيمنا و تشخصا هر كدام مجموعهء اسنادى