فضل الله روزبهان خنجى اصفهانى

57

مهمان نامه بخارا ( تاريخ پادشاهى محمد شيبانى ) ( فارسى )

متلاحق شده . درين اوقات كه كفّار بيگانهء قزل برك بر بلاد اسلام و ملك موروثى شما مستولى شده‌اند ترك تعرض بديشان نمودن و بمحاربهء قزاق كه مستولى بر ملك نيستند و ضرر كفر ايشان ببلاد اسلام بسيارى نميرسد اشتغال نمودن وجه آن نزد عقل بسيار ظاهر نيست [ 24 ر ] و نيز فرمودهء حضرت پيغامبرست صلى اللّه عليه و سلم « لا يؤمن احدكم حتّى اكون احبّ اليه من والده و ولده و النّاس اجمعين » « 1 » مقتضى آنست كه بر هر مؤمن واجب باشد كه وقاية عرض حضرت رسول اللّه صلى اللّه عليه و سلم را بر عرض خود مقدّم دارد و اين كافران قزل بورك در اذهاب حرمت حضرت پيغامبر صلى اللّه عليه و سلم مبالغت تمام مىنمايند و حاشا ازيشان در باب حرم نبوى و اهل بيت و خلفاى آنحضرت امورى صادر مىشود كه اگر كسى آن امور را نسبت با يكى از پدران شما بظهور آورد شما را تاب آن نباشد كه شمشير غيرت در نيام غفلت گذاريد و دست تعرّض از دامن حيات او كوتاه گردانيد تا آنكه مقتضاى انتقام پادشاهانه از شما نسبت با ايشان بظهور نيايد و حالا تارك تعرض ايشان شده وجهة عزم خود را تعرض جمعى ساخته‌ايد كه ازيشان نسبت با شما بسيار مخالفتى و تعرضى ظاهر نيست « 2 » و مع ذالك قرابت نسبى با وصلت سببى متصل دارند اين امر از امثال شما عقلاء دين دار خالى از غرابتى نيست . سلطان عبيد اللّه فرمود : بايد كه بر خاطر شما مخطور نگردد كه ما را در غيرت دين دارى قصورى و در ارادت انتقام از آن كافران بد فرجام فتورى بوده و هست ليكن به حكم « الامور مرهونة باوقاتها » هر امر از امور را در عالم كون و فساد مقدمات و اسبابى هست كه ظهور آن موقوف وقت اوست و توجهى كه حالى بصوب محاربهء قزاق واقع شده شايد كه بوجهى از وجوه موقوف عليه دفع و اهلاك آن گروه باشد چه هنگام تعرّض به جماعت قزل بورك و توجه بصوب آن ديار انديشهء تاخت و ايلغار آن جماعت

--> ( 1 ) - بخارى ، ايمان : 8 - صحيح مسلم ، ايمان : 68 ، 70 - نسائى ايمان : 19 - ابن ماجه ، مقدمه : 9 - احمد بن حنبل جزء سوم 177 ، 207 ، 275 ، 278 ، جزء چهارم : 336 [ المعجم المفهرس ] ( 2 ) - مؤلف اين كتاب همانطوريكه سابقا گفتيم بدستگاه صفويه نظر خوشى ندارد و هر وقت فرصتى دست داده يكى از صاحبان قدرت را عليه ايشان اغوا و تحريك كرده است .