فضل الله روزبهان خنجى اصفهانى
222
مهمان نامه بخارا ( تاريخ پادشاهى محمد شيبانى ) ( فارسى )
ذكر غارت كردن سلطانان الوس جانش سلطان قزاق را و عود عساكر سلطانى بسوى اردويهء خانى اواسط شهر ذى قعده سنهء اربع عشر و تسعمايه فتح نامدار قزّاق واقع شد و جانش سلطان فرار كرد و ولد او احمد سلطان مقتول گشت [ 97 پ ] و عساكر ظفر شعار سلاطين عظام مظفّر و منصور موفور النعمة و السرور بعد از حصول فتح و نصرت روى عزيمت بجانب غارت برافراختند و ولوله و نفير داروگير در ميان الوس قزّاق انداختند و جهات و اسبابى كه ايشان در آن موضع غارت كردند و باولجه و اسير آوردند در شرح و بسط در نمىآيد و زبان تحرير « 1 » در تفصيل آنها قايل بتقصير ، نه مايل به تقريرست از جمله زيادت از ده هزار خانه قزّاق باشد كه آن را بر گردونها بسته و گردونها بر شترها بار كرده ، از آن مصاف بيرون آوردند . چه خانها ! قصرها بر هوا برافراخته و در فضاى جوّ عالم خانه از چوب ساخته . از درخت خدنگ تيرها و تختها در غايت متانت و احكام و صنعت و آرايش تمام مكمّل گردانيده و نمدهاى رنگارنگ بنقوش غريبه و دوال بريها در كمال لطف و صنعت پيراسته . پايهء قدر هر خانه بطارم افلاك رسانيده . آنچه خانها و منازل بزرگان و سلطانان ايشان بود خرگاههاى لطيف مىنمود ، هر خرگاهى شايستى گنجايى بيست آدمى يا زيادت داشتى كه بحضور و فراغ درو نشينند و آن خرگاه كلان بر بالاى گردون بسته و چند سر شتر در زير گردون در آورده ميكشيدند و در اندرون آن خرگاها عورات و اطفال اكابر و سران ايشان بود و يك سر آدمى را از اوزبك شيبانى گاه بود كه چند خرگاه ازين در حيطهء تصرف آمده بود و بدست تالان و غارت و اولجه از آن مصاف بيرون آورده و ديگر خانهاء ساير مردمان بر هيئة طولانى ساخته و بصنعت و لطافت تمام پرداخته ، بر يك شتر و زيادت گردون آن را بار كرده و دريجها از پيش و پس آن
--> ( 1 ) - در اصل : تحرر .