خانه جهة نظاره ساكنان آن خانه مهيا داشته بودند و ازين جنس خانه بسيار در دست عساكر شوكت مآثر افتاد . حكايت اول روز كه در خارج بلدهء يسى اين فقير باردويهء همايون ملحق شدم و عاليحضرت خان عاليمكان هنوز [ 98 ر ] از شهر يسى بمعسكر همايون معاودت نفرموده بودند و فقير آن روز اسباب غارت لشكر را كه از قزّاق بيرون آورده بودند نديده بودم . چون در حوالى يورت حضرت خان عاليمكان بر آن خانها كه از قزّاق بيرون آورده بودند مطلع شدم مرا از غرابت تركيب آن خانها كه بر فضاى هوا گويى بنا كرده‌اند تعجبها روى نمود چه خرگاههاى بغايت عظيم ديدم بر بالاى گردونها بر افراشته و خانهاى واسع الاطراف بافته با روزنها و روشناها ملبس بلباسهاى نمدى در غايت آرايش و زينت و تكلف و همچنين در جميع خانهاى سلاطين و امرا مثل آن خرگاهها و خانهاى روان ديدم گويى تمام اردويه محفوف به آن بيوت عامره مرتفعة البنيانست كه عقل در حسن صنعت و لطافت آن حيران و سرگردانست . ديگر روز كه بفرّ مجالست محفل همايون مشرّف شدم تهنية فتح و مباركى آن ظفر و غلبه بر اعدا در حضور حضرت خان معروض داشتم و گفتم حضرت حق تعالى در باب ظفر مسلمانان بر كفّار يهود از بنى النضير ميفرمايد « وَ أَوْرَثَكُمْ أَرْضَهُمْ وَ دِيارَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ » « 1 » يعنى حضرت حق سبحانه و تعالى ميراث گذاشت جهة مسلمانان زمين كافران و ديار و اموال ايشانرا و چه مناسبست درين صورت آن معنى ، چه زمين و ديار قزّاق اين خانها بود كه بميراث رسيده بعساكر اسلام و زمين و ديار ايشان كه اين خانهاى روانست حالى ميراث عسكر اسلام شده كه از آن بلاد نقل كرده‌اند و در همه فتوح ، ارباب فتح اموال و اسباب را از خانها نقل ميكنند و درين غزا اصل خانها را نقل كردند ، پس ميراث يافتن زمين و ديار درين صورت وضوحى تمام داشته باشد .

--> ( 1 ) - سورة الاحزاب آيهء : 27 .