شرف الدين فضل الله حسينى قزوينى

318

المعجم في آثار ملوك العجم ( فارسى )

مصراع اول اشاره است به اعتقاد قدما كه معتقد بودند زمين بر روى شاخ گاو است و گاو بر روى ماهى قرار دارد و ماهى در آب است ؛ بنابراين زمين بر روى آب است . مصراع دوم باز اشاره به اعتقاد قدماست كه معتقد بودند قطره باران كه در داخل صدف قرار مىگيرد ، دهان صدف بسته مىشود و پس از گذشت زمان تبديل به دانه درّ مىشود . ( * 43 ) - أَ فَرَأَيْتُمُ الْماءَ الَّذِي تَشْرَبُونَ . . . : آيا آبى را كه شما ( هر روز ) مىنوشيد ؛ مىدانيد كه شما آن آب را از ابر فروريختيد يا ما نازل ساختيم ؟ آيا آتشى كه ( براى حوايج خود ) روشن مىكنيد مىنگريد ؟ آيا شما درخت آن را آفريديد يا ما آفريديم ؟ آيات 72 - 68 سورهء 56 ( الواقعه ) ( * 44 ) - سرادق عظمت : بارگاه احديت كه انوار الهى و صقع ربوى است . ( بعضى عالم عقول و مفارقات نوريه را صقع ربوبى نامند ) . ( * 45 ) - با كورهء حمد : باكوره : اول هرچيز نورس . با كورهء حمد : حمدى تازه و نو . ( * 46 ) - سَقاهُمْ رَبُّهُمْ : بخشى از آيه 21 سوره 76 ( الانسان ) . عالِيَهُمْ ثِيابُ سُندُسٍ خُضْرٌ وَ إِسْتَبْرَقٌ وَ حُلُّوا أَساوِرَ مِنْ فِضَّةٍ وَ سَقاهُمْ رَبُّهُمْ شَراباً طَهُوراً . بر بالاى بهشتيان لطيف ديباى سبز و حرير ستبر است و بر دستهايشان دستبند نقره خام و خدايشان شرابى پاك و گوارا بنوشاند . ر ك : شماره 18 ديباچه ( * 47 ) - ادريس : نام ادريس دوبار در قرآن كريم آمده است . سورهء مريم ( 19 ) آيه 56 " وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِدْرِيسَ إِنَّهُ كانَ صِدِّيقاً نَبِيًّا . " سورهء الانبياء ( 21 ) آيه 85 . " وَ إِسْماعِيلَ وَ إِدْرِيسَ وَ ذَا الْكِفْلِ كُلٌّ مِنَ الصَّابِرِينَ . " نويسندگان مسلمان عموما وى را پيغمبر دانسته ، برآنند كه ادريس همان " اخنوخ " و " خنوخ " مذكور در تورات است او را به لقب مثلث النعمه خوانده‌اند و نعماى ثلاثه او را پادشاهى و حكمت و نبوت دانسته‌اند . ( * 48 ) - سمات : جمع سمت . علامتها ، نشانه‌ها . ( * 49 ) - وصمت : ننگ ، عار ، عيب و نقص . ( * 50 ) - مضمار : ميدان اسب‌دوانى - مضمار بلاغت : ميدان جولان بلاغت .