محمد يار بن عرب قطغان
306
مسخر البلاد ( تاريخ شيبانيان ) ( فارسى )
شرح اين واقعه آنكه ، در آن ايام كه خاقان سكندرفرجام در الغطاغ متوقف بود ، كس به جانب اغروق فرستاد حكم فرمود كه لشكر فيروزىاثر استعداد اگر داشته باشند ، قلعهء يسى را محاصره نمايند . بنابرآن سپاه ظفرنشان از قراسمان كوچ كرده ، به سودى كه از توابع مشهورهء تركستان است آمده ، نشستهاند . و قاضى شريف ابن قاضى فريدون به اتفاق مردم يسى بيرون آمده ، از پياده و سوارهء بىشمار روى به مدافعه سپاه ظفرشعار آوردند . و بعد از تلاقى فريقين ، از طرفين مانند زنبور خشمآلود با يكديگر آويختند و آنروز هادى خواجه و اقيم حاجى و خوش يساول كارهاى مردانه نمودند . سپاه از دو جانب درآمد به جنگ * همه كينهجويان با فرّ و هنگ برآمد خروش ده و دار گير * هوا دّم كركس شد از پّر تير و آنروز اعدا غالب آمدند ، دست به غارت و تاراج برآوردند و پاره مواشى اغروق گرفته ، بر درون قلعه درآوردند . القصه ، چون اعدا عنان معاودت برتافته به مقر خويش قرار يافتند ، ( 182 ب ) سپاه مظفر انتباه بر جهت سماع وصول خاقان سكندرمثال بر جناح استعجال به استقبال شتافتند . القصه ، چون خاقان دريادل بعد از طى منازل و قطع مراحل از سغناق گذشته ، در گوك گنبد مزار عمر خواجه خان نزول فرمود ، در اين مقام خاقان سكندرفرجام قلبابا كوكلتاش را با نقاره و نفير و زمزمهاى از بهادران اقليمگشاى و كشورگير پيش روان ساختند تا اغروق باشد به صوب ايشان توجه نمايند . و آن گروه پر شكوه را همراه خويش گرفته ، به محاصرهء صبران اشتغال فرمايند و جناب كوكلتاش حسب الحكم عمل نموده ، در موضع خان فرعان كه از مضافات صبران است ، ساكن گرديد . بعد از گذشتن دو روز خاقان گيتىافروز از يتّى تپه كوچ كرده ، هنگام نماز پيشين بر گرد صبران آمده ، ميان باغات منزل ساخت . محاصره نمودن قلعه صبران چون حوالى صبران مخيم خيام ستارهنشان گرديد ، عبد الستار سلطان بن بابا خان با