بعد از فترات عبد المؤمن خان در تنگ « 1 » بدخشان خروج نموده ، نام خود را ميرزا همايون نهاده و كس بسيار از مخالفان به قتل آورده ، خود را از اولاد سلاطين جغتاى مىشمارد و هيچ كس را در نظر نمىآرد ، حالا از ولايت كولاب 254 با لشكر بىحساب بر سر حصار شادمان رفته ، آن قلعهء استوار را مفتوح و مسخّر ساخت . و والى آن ديار محمود سلطان مع اولادش « 2 » منهزم گشته ، ميرزا همايون بعون عنايت ملك بيچون در آن مملكت لواى حكومت ( 120 الف ) برافراشت . بنابرآن عبد الامين خان بعد از شنودن اين خبر به اتفاق تمامى امراى نامور و دلاوران صفدر روى توجه به صوب حصار شادمان نهاد و طاهربى را با جمع كثير از جوانان برگزيده ، بىنظير از پىاش فرستاد . و طاهر بىبعد از پيمودن منزل و مراحل به مخالفان نزديك رسيد و مهم به حرب و مقاتله انجاميد و از طرفين بهادران جانبين بر توسن دلاورى سوار گشته ، به ميدان محاربت تاختند و مانند شير تيز جنگ و بسان پلنگ آهنگ درهم آميخته ، آثار مردى و مردانگى ظاهر ساختند و در اندك زمان مبارزان بلخ و شبرغان بر غزچه‌هاى ختلان « 3 » غالب آمده ، لشكر ايشان را شكسته ، ميرزا همايون به صد حيله و افسون از دم تيغ اژدها پيكر خلاصى يافته ، اكثر سرداران لشكر و اعيان عسكر جغتاى اسير و دستگير گشتند و از مقتولان منارها برپاى ساختند ، عنان مراجعت برافراشتند و ايالت و حكومت آن ولايت را به واليان او محمود سلطان و اولادش گذاشتند . در اين اثنا آوازهء وصول محمد ابراهيم خان به ولايت اندخود شايع گشته ، اين خبر به مسامع اعالى و ادانى رسيد و اكثر مردم از سپاه و لشكر از عبد الامين خان روىگردان شده ، متوجه ملازمت محمد ابراهيم خان گرديدند و محمد ابراهيم خان از رجوع مردم اميدوار بوده ، به تأنى و تأمل و به حشمت و تجمل ، به طرف بلخ شتافت . بدان‌جهت اركان دولت و امراى عالى مرتبت بعد از كنكاش و مصلحت ، فريقى گفتند كه ما به محمد ابراهيم خان ميل اطاعت نداريم و به جنگ و جدال پيش آمده ، او را به درآمدن اين ولايت نمىگذاريم . و رأى طايفهء ديگر برآن قرار يافت كه به استقبال او بايد شتافت و او را خان كلان « 4 » برداشته ، عبد الامين خان را ولىعهد بايد ساخت . و

--> ( 1 ) . س : « تنگ » ندارد ، از نسخه « ت » افزوده شد . ( 2 ) . س : اولاد ( 3 ) . س : ختلدان ( 4 ) . س : « كلان » ندارد ، از نسخه « ت » افزوده شد .