محمد يار بن عرب قطغان
91
مسخر البلاد ( تاريخ شيبانيان ) ( فارسى )
عاقبتانديشى قلعهء سرخس را به حال عمارت باز آورده ، بعضى از ذخاير و نفايس اموال بدانجا رسانيد . و در اوايل سنهء ثلاث عشر و تسعمائة كه سپاه خانى به ديار خراسان درآمد ، ابو الحسن ميرزا اورق خود را در آن حصار استوار و مضبوط ساخته ، لواى توجه به صوب مشهد مقدسهء رضويه برافراخت . و محمد محسن ميرزا كه ايالت مشهد مستند به او بود ، مقدم شريف برادر بزرگ را به اقدام تعظيم و اجلال استقبال فرمود و به لوازم طوى و پيشكش پرداخته ، به بسط « 1 » بساط و انبساط اشارت نمود . در آن اثنا گريختگان معركه متعاقب و متواتر به ملازمت رسيدند و كيفيت واقعه را مشروح معروض گردانيدند . محمد « 2 » محسن ميرزا كه به كپك ميرزا اشتهار داشت ، بعد از شنيدن اين خبر محنت اثر به جمع آوردن « 3 » لشكر و استمالت بهادران صفدر مشغول كردند و ايلچيان قمر سير بر آن « 4 » مهم روى به اطراف بلاد خراسان آوردند و به اندك زمانى جمعيت تمام در سايهء علم آن برادران « 5 » به وقوع انجاميد و سپاه جنگجوى درشتخوى ( 56 الف ) با يراق بسيار و سلاح بىشمار آمادهء جنگ و پيكار گرديدند . چون محمد خان شيبانى از اين معنى خبر يافت ، عنان يكران همّت به صوب دفع ايشان تافت و محمد تيمور سلطان و عبيد الله « 6 » سلطان به اين خدمت مأمور گشته ، با جنود نامحدود و عساكر نصرت مآثر ، ( بيت : ) سپاهى همه پر دل و كينهجوى « 7 » * به ميدان مردانگى رزمجوى اعلام نصرت به صوب مشهد مقدسه برافراختند و بر سبيل ايلغار و جناح استعجال طى مسافت كرده ، دو منزل را يكى ساختند . ابو الحسن ميرزا و محمد محسن ميرزا چون خبر توجه اعدا شنودند ، امراى عظام را طلبيده در باب مدافعهء آن كار مشورت نمودند . و امير محمد ولى بيگ به اتفاق جمعى از اهل رأى و تدبير معروض داشت « 8 » كه چنان معلوم مىشود كه محمد خان شيبانى اكثر سالكان مسالك پهلوانى را به رايت محمد تيمور سلطان و عبيد الله
--> ( 1 ) . س : « بسط » ندارد ، از نسخه « ت » افزوده شد . ( 2 ) . س : « محمد » ندارد ، از نسخه « ت » افزوده شد . ( 3 ) . س : آوردن ( 4 ) . س : مشتران ( 5 ) . س : برادر ( 6 ) . س : عبد الله ( 7 ) . س : خوى . ( 8 ) . س : داشتند .