عبد الحسين ميرزا فرمانفرما

44

مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )

به‌عمل آورده هريك را پس از اظهار مهربانى فراخور مرتبه به منزل خودشان مرخص نموده و با اجزاء مخصوص كه در سر شام حاضر مىشدند شب را مشغول صحبت متفرقه [ شديم ] تا وقت شام و پس از اداى نماز شام خورده خوابيديم . به‌سوى بيدران 49 پنجشنبه سيم رجب - بعد از اداى فريضه از دارزين حركت كرده به بيدران [ 25 ] آمده بعضى از همراهان در آنجا ناهار خوردند . خودم و اجزاء شكار هم جرگه كرده در چپ راه به عزم شكار آهو رفتيم . ولى آهو ديده نشد و ظهر گذشته به عزم فاتحه‌خوانى به مزار خواجه حسن عسكر كه در بيدران مدفون است آمدم و بعد از فراغ با ساير مستقبلين و همراهان روانه شديم . راه اين منزل چهار فرسنگ متجاوز است و جزئى سنگلاخى دارد و مابقى نرم و مسطّح و هموارست و خطّ آن به جنوب شرقى سير مىكند . و بيدران در سه فرسنگى دارزين واقع [ است ] . دو دانگش اربابى و چهار دانگش را در سنوات قبل كه ملك مزبور وفا به ماليات نمىكرده است ديوانيان ضبط كرده و اكنون خالصه است و به همين جهت آن دو دانگ اربابى را جمع ديوانى نيست . مزار خواجه حسن عسكر 50 مزار خواجه حسن عسكر در آنجا واقع [ است ] و هفت يك آب بيدران وقف بر آن است و متولى آنجا شيخ على ، و مصارف موقوفه منحصر است به تعمير مزار و تضييف عابرين و حقوق خود متولّى . [ و ] محصول شش دانگ بيدران از غلّه و كولك و ارزن تقريبا پانصد و پنجاه خروار [ است ] و خلق اين نقطه به انضمام اهل سه چهار پارچه املاك حول‌وحوش تخمينا دويست و پنجاه نفر [ ند ] و ملّاك معتبرش حاج سيد يوسف بمى است و سايرين مزارعان و عملجات غيرمعروفند . و بنگاه و بناى رعيتى دارد . منبع آب بيدران كوههاى جبال بارز و قنواتى است كه به‌واسطهء رودخانه سدّ شده و هنگامى كه آب رودخانه نباشد از كف رودخانه مجارى متعدّده آب زه مىكند و غالبا آب آنجا دو سنگ و زياده و نقيصه‌اش منوط به تفاوت سال است . ارتفاع بم از سطح دريا هزار و پنجاه ذرع است .