عبد الحسين ميرزا فرمانفرما
367
مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
راه برجك 705 از سرخقلعه شش فرسخى كهنوج سعيد خان خطى به شرق جنوبى جدا شده و به مزرعهء برجك مىرود و از سرخقلعه تا آنجا چهار فرسخ و راهش مسطّح و هموار و چند تپهء ريگى در يمين و يسار جاده واقع و اطراف راه درمشو بسيار و از جاده به طرف يسار تا رود هليرود يك فرسخ و نيم فرسخ به تفاوت خم و پيچ جاده و رودخانه است و غير از رود در راه آب ممكن نيست و آهو در اين صحرا فراوان [ است ] . مزرعهء برجك شرح حالش در ضمن مزارع حوالى رود هلير گذشت . چاه زرداب 706 و از آنجا به خط شرق مايل به جنوب به مزرعهء بنان مىرود و از برجك تا بنان شش فرسخ و راهش مسطح و هموار و علوفه خاصة درمشو اطراف جاده بسيار و آهو هم در اين صحرا زياد است . در دو فرسنگى بنان چاهى است در يمين جاده به فاصلهء پنجاه شصت قدم واقع است موسوم به چاه زرداب و آب آن زياد و شيرين [ است ] و ده دوازده ذرع عمق دارد و از آنجا تا بنان ديگر آب و آبادى نيست . بنان 707 مزرعهء بنان در ميان جلگه واقع [ است ] و شرح حالش در ضمن مزارع رودخانه گذشت . ليكن آب آن از رود شيبكوه مارز [ ست ] و فاضل آبش به هلير نمىرسد . از بنان به همان خط پنج فرسخ گذشته به چشمهء كرتكى مىرسد و راهش مسطّح و هموار و اطراف آن اقسام علوفه و آهو بسيار و تيهو زياد و درّاج كم است . و در اين راه پشه بسيار و هواى آن دو سه درجه از كهنوج سعيد خان گرمتر [ ست ] . در عرض اين پنج فرسخ ابدا آب و آبادى نيست . كرتكى 708 كرتكى چشمهاى است در يمين جاده به فاصلهء صد قدم واقع . آبش قدرى شور و ناگوار ولى زياد و از دوازده جا مىجوشد و علاوه بر درمشو يك نوع علفى كه آن را هم اسب مىخورد در اين نقطه بسيار [ است ] و آن را هم برم مىگويند و كلته هم زياد است و گويا به همين واسطه آن را كرتكى مىگويند و بدوا كلتكى بوده تحريف شده است و در اين منزل پشه زياد و بسيار بدهواست .