عبد الحسين ميرزا فرمانفرما
251
مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
اوّلى را بكّرى و دومين چهارپنان و سيمين را كه نزديك به منزل است رود ناداستى مىگويند و آب آنها هروقت سيل بيايد گوارا ، و الّا كه از كف رودخانه زه كند شور و ناگوار است . و در اطراف راه اين خطّ علوفهء شتر از قبيل تارن و شوره كه شتر آنها را مىخورد و علف از قبيل كلته و درمشو بسيار ، و هكذا كبك و تيهو زياد [ ست ] و آهو هم بهندرت يافت مىشود . ناداستى 462 خود ناداستى جنب همان رود [ است ] و اطراف آن غير از علوفهء سابق الذّكر نخيلات [ هست كه ] جستهجسته از رعيّت هيدوج كه سابقا ذكر شد در حوالى رودخانه غرس كردهاند . ولى كسى در آن حولوحوش سكنى ندارد . رودخانهء روتك 463 از ناداستى تا دهك شش فرسخ و راهش به طريق منزل قبل جزئى سنگلاخ [ است ] و قدرى نشيب و فراز دارد ولى توپ را به سهولت مىتوان [ 286 ] عبور داد و خطّش همانطور به وسط شرق و جنوب سير مىكند . و از اينجا تا يك فرسخى دهك در اطراف و وسط راه چشمه و آبى نيست غير از رودخانهء روتك كه سابقا ذكر كرديم از كوههاى افك آهوكان جارى و به رود ماشكيد متّصل مىشود . اين رودخانه همهجا در يمين جادّه به فاصلهء نيم فرسخ و گاهى كمتر و گاه زيادتر عبور مىكند و همهوقت آب تكزه شور ناگوارى دارد و علوفه هم از براى اسب و شتر در حوالى راه ممكن [ است ] و آهو و كبك و تيهو هم بهطور ندرت يافت مىشود . پرآباد - چاهىدران 464 در يك فرسخى دهك در وسط جادّه مزرعهء محقّرى است موسوم به پرآباد ، و مزرعهء مختصر ديگر هم جنب آن است مسمّى به چاهىدران . و آب اين دو مزرعه قريب سدس سنگ [ است ] و يك خروار به همهجهت بذرافشان دارند . و مالكين اين دو مزرعه از طايفهء صاحبزاده [ اند ] و يك بنگاه رعيّتى تيرپوش دارد كه قريب پنجاه شصت نفر مرد و زن در آنجا سكونت دارد و رئيس آنها ملّا عين الدّين و ملّا هلال الدّين است . ولى اين حضرات را گذران معاش منحصر به اين دو مزرعه نيست . در دهك هم جزئى مالكيّت دارند و از اطراف به عنوان زكات جنس به آنها مىدهند و محصول اين دو مزرعه منحصر است به ده پانزده خروار غلّه و ذرّت و ده پانزده نخل .