عبد الحسين ميرزا فرمانفرما
227
مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
مثل نارنج و ترنج بهطور ندرت در اين نقطه يافت مىشود . و مالكين عمدهء آن سردار قادربخش و طايفهء مشار اليه - كه موسومند به طايفهء دهوارى است - و قلعهء رعيتى چوبپوش در آنجا ساخته [ اند ] . و خلقش زياده از چهارصد نفر و از رعيت كدّان هم آنقدرى كه جزو طايفهء مزبورهاند در اين [ 256 ] قلعه سكونت دارند و غالب كسبه و پيلهورهاى دزّك در اين نقطه مسكن [ گرفتهاند ] و بهواسطهء ازدحام در اين مزرعه اينجا از تمام مزارعات دزّك آبادتر و قيمت آن هم سه مساوى ساير مزارع دزّك است . آسفيج 394 از محمّديه كه بگذرى مزرعهء آسفيج « 1 » است و مزرعهء مزبوره داراى يك سنگ آب و صد و پنجاه خروار غلّه [ است ] و فراخور آب صيفى هم دارد به انضمام ميوجات . و مالكين مزرعهء مزبوره از طايفهء دهوارى [ اند ] و متعلّق به سردار قادربخش است . و قلعهء رعيتى آن را نيز دو مرتبه فوقانى و تحتانى ساختهاند و خالى از امتيازى نيست و خلق آسفيج قريب سيصد نفر و در همين قلعه ساكنند . سلطان بابا حاجى ( زيارت ) 395 از آسفيج گذشته به مزرعهء محقرى مىرسد كه در آن زيارتگاهى است موسوم به سلطان بابا حاجى « 2 » و ده يك جنس ديوانى اين مزرعه را به همين ملاحظه ديوانيان نمىگيرند و ده يك را خرج آن مزار مىكنند و خادم و متولّى هم براى آن معيّن [ كرده ] و مزار و مطاف قرار دادهاند . از ساير نقاط هم بسا باشد جنس يا گوسفندى نذر كرده به آنجا بياورند و اسم مزرعه را هم به همين جهت مزرعهء زيارت ناميده [ اند ] و مالكين آن طايفهء دهوارى [ اند ] و راجع به سردار قادربخش است . هيتك 396 و پهلوى مزرعهء مزبوره بنگاهى ساختهاند مسمّى به حيطك « 3 » و معادل بيست خانوار كه قريب صد نفر باشد در آن بنگاه سكونت دارند . و ساكنين حيطك بعضى از اهل همان زيارت [ اند ] و مابقى از ساير دهات آمده در آنجا سكنى گرفتهاند . و عمدهء محصول مزرعه زيارت خرما و اقسام ميوجات [ است ] و معادل [ 257 ] دو سه
--> ( 1 ) - جغ : آسپيج . ( 2 ) - در نقشهء تفرشى : زيارت . ( 3 ) - جغ : هيتك .