عبد الحسين ميرزا فرمانفرما
22
مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
باغ حميدآباد ( شاهزاده ) 18 دست چپ جادّهء ماهان از باغ سرآسياب تا حوالى فرميتن « 1 » و باغ شمسآباد شكارگاه خوبى است و هنگام فراغ از خدمات دولتى و نظم و ترتيب امور ولايتى هر وقت بر سبيل تفرّج به ماهان و به رسم شكار از جادّه خارج مىشويم آهوى زياد در اين صحرا شكار مىشود . و ليكن امروز را چون سفر بلوچستان در پيش و عجله در كار است فرصت اين كارها را نداريم . و همينقدر در سر پاياب نماز خوانده روانهء ماهان [ گشتيم ] و دو ساعت از شب گذشته به باغ حميدآباد « 2 » كه قريب نيم فرسنگ بالاى ماهان و در طرف جنوب غربى [ 4 ] واقع و از بناهاى مرحوم فرمانفرما ناصر الدّوله است وارد شديم . باغ حميدآباد را مرحوم فرمانفرما در [ هزار و ] سيصد و پنج هجرى شروع به ايجاد نموده هفت هشت هزار تومان خرج [ كرد ] و اواخر سيصد و نه قريب به اتمام بود كه بهرحمت ايزدى فايز شدند . و بعد از اينكه من برحسب امر اولياى دولت وارد كرمان شده و وضع و حالت اين باغ را ديدم ناتمام گذاشتن يك همچو باغى را دريغ و دور از انصاف [ دانسته ] فورا استاد و عمله و مصالح كار را فراهم كرده قريب دو هزار تومان خرج اتمام نواقص آن كردم و فعلا از هر جهت تمام و كامل است . مقصود بالاصاله 19 چون مبناى ما در نگارش اين كتابچه بر اختصار و مقصود بالاصاله ذكر جغرافيا و وصف اراضى و قرب و بعد مسافتها و سخت و سستى راههاست ، اگر به مناسبت ذكرى از حال هر محلّ و كيفيت آبوهواى آنجا و استعداد اراضى و قابليّات شخصى و تعيين كثرت و قلّت خلق آن به رشتهء تحرير درآيد بالعرض و بهطور اجمال است . چه اگر به بسط و اطالهء بيان اينگونه مقولات بپردازيم تير مقصود به هدف مراد نيايد . دستگاه حميدآباد 20 باغ حميدآباد از عمارات و ابنيه و حمّام و نشيمنهاى علوى و سفلى تمام و در جلو عمارات حوضى است كه در آن پنج فوّاره نصب [ است ] و آب آنها هنگام فوران ده الى يازده ذرع پرش دارد و از آنجا تا منتهى اليه باغ دوازده مرتبه است كه هر مرتبه
--> ( 1 ) - اصل : فرمين تن . ( 2 ) - امروزه به نام باغ شاهزاده شهرت دارد .