عبد الحسين ميرزا فرمانفرما
23
مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
نسبت به مرتبهء تاليه يك ذرع و نيم ارتفاع دارد و همهجا تا مرتبهء اخيره حوضهاى متصله و آبشارها است . و در مقابل عمارت بالاسردرى در كمال امتياز و استحكام ساخته شده كه جلو آن نيز حوضى قرينهء حوض بالا و داراى پنج فواره است كه آنها هم شش هفت ذرع جستن دارد . و از سر در به پائين هم پنج شش مرتبه است و آبنماهاى باروح است . و اين باغ را ضميمهء نزهت و فسحت « 1 » منظر حسن تركيبى است در غرس رياحين و اشجار كه همه فصلش چون بهار ديدهء نرگس باز است و عندليبانش در نغمه و ساز . ماهان 21 ماهان قصبهاى است داير و آباد و هوايش در كمال اعتدال . طولش قريب به يك فرسنگ [ 5 ] و از شمال به طرف جنوب است و عرضش ربع فرسخ است و مركب است از باغات زياد و عمارات رعيتى و غيره ، و دو سه حمّام داير . غالب محصولش ميوه و غلّهاش كمتر و خلقش قريب به پنج هزار نفر و مالياتش دو هزار و چهارصد تومان است . اعيان و معروفينش : آقا سيد محمد صالح متولىباشى آستانهء مقدسه شاه نعمة اللّه ، و آقا سيد نورعلى شاه ناظر برادرش ، و حسينعلى ميرزا و ميرزا احمد نواب . مباشرش ميرزا محمود است . بقعهء مطهّرهء شاه نعمة اللّه كه در آن عمارات خوب و صحن و حمّام بسيار تميز مرغوبى است در اواسط قصبهء مزبوره واقع و ملجاء انام است و مطاف خاص و عام . وصف شمايل و ذكر خصايل خود آن حضرت را كه معروف امصار و مشهود اقطار است در اين صحيفه حاجت به اظهار نديد . ارتفاع قصبهء ماهان از سطح بحر محيط يك هزار و هشتصد و هشتاد ذرع معمولى است . سه روز توقف در ماهان 22 بالجمله براى انجام مهام دولتى و نظم و ترتيب امورات ولايتى و اكمال نواقص مصالح رعيتى و نگارش بعضى مراسلات و دستور العمل نوكرهاى نظامى متوقف شهر [ شده ] سه روز در ماهان توقف نموده و به بهجت الملك نيز تجديد بعضى
--> ( 1 ) - اصل : فصحت .