عبد الحسين ميرزا فرمانفرما
164
مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
سىتار « 1 » مزرعه براده « 2 » مزرعه آب و خشكسالى 258 و هروقت رودخانهء مزبوره آب داشته باشد بند بسته زراعت مزارع فوق را مشروب مىسازند و چون در اين نقطه بالمرّه قنات نيست و آب مشروبى خود را از چاه مىكشند هرگاه سال خشك [ باشد ] و رودخانهء مزبوره بالمرّه بىآب بماند اهالى اين نقطه جنس گذران خود را از بندر گوادر و كراچى و حيدرآباد هندوستان حمل و حاضر مىكنند . و دو فقره باعث است كه كمتر وقتى اين مزارع بىمحصول بماند . اولا رود سرباز چون آبش تكزه است كمتر وقتى مىخشكد و اگر بالفرض هم در يكى از سنوات قطع شود قلب الاسد خواهد بود و در آن وقت كشتار « 3 » آنها محتاج به آب نيست . ثانيا زمين اين نقطه هم مثل كوچه طورى رطوبت و شبنم دارد كه اگر در سالى يك مرتبه محصول را آبيارى كنند ديگر احتياج به آب ندارد . باهوكلات 259 مالكين اين مزارعات مزبوره از طوايف جدگالى [ اند ] و ريشسفيد آنها مهراب و شفيع محمد و ضابط سابق آن سردار محمد على خان باهوئى « 4 » و فعلا حاجى مولا داد خان برّى است و محصول آن منحصر است به جو و ارزن و ماش و لوبيا و شهرو « 5 » كه نوعى از ذرّت [ است ] و دانههاى خيلى [ 172 ] كوچك قرمزرنگ دارد . ديگر هيچ قسم محصول و ميوه و نخيلاتى ندارد . و اهالى آنجا كه معادل دويست و پنجاه خانوارند در كتوك [ زندگى مىكنند ] و در خود باهوكلات عمارت تيرپوش ساختهاند . و چهار برج هم در باهوكلات ساخته و تيركش تفنگ براى آن قرار دادهاند كه هنگام لزوم رفع حاجت كنند . اسبهاى معروف به جدگالى را هم از طرف سند كه جزو خاك هندوستان است مىآورند .
--> ( 1 ) - اصل : به ياد ( از كتاب جغرافيا و اسامى دهات به احتمال آورده شد ) . ( 2 ) - در مآخذ نيست . ( 3 ) - كذا ( - كشتزار ) . ( 4 ) - اصل : ماهويى . ( 5 ) - كذا .