عبد الحسين ميرزا فرمانفرما
159
مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
دارد ] و ثمرش در قلب الاسد [ است ] و نمىتوان او را در عداد ميوههاى سابق الذكر شمرد . [ 166 ] طوايف و جمعيت قصر قند 243 بالجمله مالكين قصر قند معروفينش طايفهء بليده و بعد از آن طايفهء باشنده و قريب هفتصد خانوار و معادل دو هزار و پانصد نفر مرد و زن [ اند ] و قلعهء بزرگ رعيّتى در آنجا ساختهاند و خانههاى تيرپوش و كتوك متفرقه هم در حوالى آن زياد است و فراخور حوصله از هر قبيل ارباب صنايع مثل نجّار و حدّاد و زرگر در قصر قند به هم مىرسد و كسبه و پيلهور هند و حيدرآبادى كه آن هم جزو هندوستان و مردمانش شيعهء اثنى عشريّهاند در نقطهء مزبوره به قدر حاجت هست . ضابط قصر قند 244 قاضى آنجا ملا عبد القادر و ضابطش حاجى مولا داد خان است و اين حاج مولا داد خان غالبا از حكّام كرمان روگردان [ است ] و در زمان مرحومان فرمانفرماى اوّل و ثانى نيز خدمت هيچيك از آنها نرسيده و گاهگاه هم تا يك درجه مصدر شرارت و نامعقولى مىشود . طبيعت قصر قند 245 زمين قصر قند از اراضى خوب بلوچستان و هوايش به منتهى درجهء گرمى و رطوبتش فوق العاده [ است ] و غير از اهالى بومى خود آن نقطه ديگران را قوهء زيست نيست ، حتى اهالى خود بلوچستان هم از اهل بمپور و فهرج « 1 » . در جنوب آن به فاصلهء دو فرسخ كوه بسيار بزرگى است معروف به كوه پيجند و در آن چشمهسار بسيار [ است ] و انواع و اقسام درخت و علوفه و شكار كوهى و كبك و تيهو زياد دارد و خورده مزارع بىاسم و رسم نيز هست و مالياتشان جزو قصر قند [ است ] .
--> ( 1 ) - « حتى اهالى خود بلوچستان هم از اهل بمپور و فهرج » به خط فرمانفرما در حاشيه .