عبد الحسين ميرزا فرمانفرما
160
مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
آهوى سياه 246 در جلگهء اطراف قصر قند كه آن را جلگهء پاتك مىنامند آهو بسيار است ولى رنگ اين آهو سياه خيلى تيره و مثل بز سياه است و از جهات تاخت و تاز و ميزان رستن موى اندام و ساير صفات ديگر به عينه همان نرآهوى گرمسيرى است . هيت 247 در جنوب غربى قصر قند به فاصلهء يك فرسخ مزرعهء هيت است [ 167 ] و مزرعهء مزبوره آبش قناتى و محصول عمدهاش شلتوك و جزئى غلّه و قريب هشتاد خروار [ ست ] و هزار اصله نخل نيز دارد و خلقش از مالك و رعيّت از اهل قصر قند قريب دويست نفر و در كتوك سكونت دارند و مختصر قلعهء رعيّتى در آنجا ساختهاند و از ميوجات سابق الذّكر جزئى هم در آنجا يافت مىشود . بگ 248 به فاصلهء يك فرسخ بعد از هيت در همان خط كه دو فرسنگى قصر قند است مزرعهاى است مسمّى به بگ « 1 » و از حيث خلق و رعيت و محصول و نخيلات دو مساوى هيت و متعلق به رعيّت قصر قند و كدخداى آنجا هوتپسند و ماليات اين دو مزرعه جزو قصر قند [ ست ] و قلعهء مختصر رعيتى دارد و ميوهاش منحصر به انبه و جزئى ليموى آب و آب آن از رودخانهء كاجه است . رگ 249 از قصر قند تا رگ « 2 » هشت فرسخ و راهش رو به فراز و سنگلاخ بسيار سختى است . ولى توپ را مىتوان عبور داد و خطش به جنوب سير مىكند و همهجا بعد از دو فرسخ در كوهستان [ مىگذرد ] و در راه تا منزل ابدا آبادى و آب نيست و به رود كاجه هم كه در يمين جادّه افتاده بهواسطهء بعد مسافت و فاصلهء زياد دسترسى نيست . و اين كوهستان را كوهستان سنجيد « 3 » مىنامند و چنان كه گذشت شكار كوهى و كبك و تيهو و اقسام علوفهء اسب و شتر در كوهستان مزبور و اطراف جادّه زياد است .
--> ( 1 ) - كتاب جغرافيا و اسامى دهات : بوك . ( 2 ) - كتاب جغرافيا و اسامى دهات : روكشه . ( 3 ) - بيخيد هم مىتوان خواند .