عبد الحسين ميرزا فرمانفرما
102
مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
و هكذا قلعه و حمّام و مساجد و بازار و كاروانسرا و دكاكين در بم به قدر حوصله هست و شرحش گذشته . و در اين مزارع مذكوره هم باغات انار و مركّبات و نخيلات كموبيش يافت مىشود و چندان معتنابه نبود و از اين جهت در ضمن محصول مزارع متعرض نشديم . طوايف نرماشير و مساحت 135 در خاك نرماشير هم غير از رعيّت و ارباب ، از ايلات جرجندى و نمدادى و رئيسى و هابيلى و شيكى و غيرها بسيار و خلق اين دو محلّ تقريبا بيست و پنج هزار و طول خاكش از ده بكرى الى نصرتآباد و تخمينا شصت فرسنگ و عرض محاذات خود بم از فاشكوه جبال بارز تا كوه كبودى و تخمينا ده فرسنگ و محاذات گنبكى نرماشير از كوه زرماخ جبال بارز الى دو سه فرسخ شمال زنگىاحمد كه مصبّ رود تهرود است برحسب تخمين پانزده فرسنگ است . و هواى اين حدود : بالنسبه ييلاقش بم و گرمسيرش ريگان و نصرتآباد است و شرح حال آنها تماما در محلّ خود گذشته است . كوههاى بم 136 كوههايى كه اطراف بم است در طرف شمال از محاذات سروستان بدوا كوه قصر ميان و بعد كوه ابارق و كوه كبودى است كه از يك طرف متصل به خاك كشيت خبيص است ، و شمال نصرتآباد كوه خون بنبست است كه به خاك سيستان اتصال دارد ، و از مغرب الى جنوب شرقى عنوانش كوه مرغك و بعد كوههاى جبال بارز و خسرين و هوديان و به زمان است الى كوه تفتان سرحدّ ، به ترتيبى كه در ضمن [ 87 ] شرح جبال بارز و جيرفت خواهد آمد ، و در شرق و شمال شرقى بم غير از خون بنبست ابدا كوهى نيست . خلعت و مرخصى 137 صبح سهشنبه 22 رجب بعد از خواندن نماز و اداى رسم ملتى ، على خان ياور اوّل فوج بهادر را كه پسر ابراهيم خان سرتيپ ناظم بلوچستان و آثار رشد و لياقت از ناصيهء حالش پيداست با محمد خان ياور دويّم فوج مزبور كه پسر زين العابدين خان سرتيپ سردار بلوچستان است احضار كرده به هر كدامى يك سردارى به رسم خلعت داده و آنها را از اينجا مرخص كردم ، و هكذا حاجى ولى خان حاكم بم و