ميرزا حسين خان مبصر السلطنه

32

مراسلات طهران ( فارسى )

مىداد . يكى از خانه‌هاى دل‌خواه او مقابل در آهنين سفارت قرار داشت كه ميرزا شيخ على 1200 تومان خريده بود و 1500 تومان هم خرج تعميرات كرده بود و ماهى 25 تومان به رييس راه‌آهن اجاره داده بود . عمارت ديگر ، عمارتى بود كه عرصه‌اش 500 ذرع بود و با اعيانى 500 تومان خريده و 1000 تومان هم براى حمّام و آب‌انبار و « اتاق سالن و تبديلات ارسى و پنجره به درهاى فرنگى و غيره و غيره در آن‌جا خرج كرده » بود و در آن زمان در اجارهء رييس بانك بود و او ماهى سى تومان كرايه مىپرداخت . 52 قيمت اجارهء آب آن خانه ، 10 تومان در سال بود و از قنات ميرزا عيسى وزير كه كنار سفارت جارى بود ، آب مىگرفتند و ماهى دو سه هزار دينار هم به ميرآب مىدادند . ميرزا حسن خان خانهء اوّلى را براى مستغلّ بسيار مناسب مىدانست و فكر مىكرد راه‌آهن از خيابان ظهير الدّوله ( منوچهرى فعلى ) خواهد گذشت . بعد از ارسال چندين نامه ، كه دربارهء چانه‌زدن با ميرزا شيخ على نوشت ، بالأخره خبر داد خانهء دوّم را در حضور سيّد عبد اللّه معامله كرده‌اند . قيمت خانه 1500 تومان بود ، كه به خاطر فروش احتمالى آن در آتيه ، در سند 1800 تومان نوشتند ، امّا از بخت بد ، رييس بانك فورا خانه را تخليه كرد و ميرزا حسن خان با مشكل پيدا كردن مستأجر روبه‌رو شد . خالى نگه داشتن خانه ، ايجاد اشكال مىكرد ، چون ممكن بود به اثاث آن دست‌برد زده شود . ميرزا حسين خان به معاملاتى كه در تهران انجام مىگرفت علاقه‌مند بود ، چون ميرزا حسن خان مدام اخبار خريد و فروش زمين‌ها و خانه‌هاى اطراف سفارت را به او گزارش مىداد و بر فرض مىنوشت مقابل سفارت ، قطعه زمينى هست كه عرصهء آن تقريبا 500 ذرع است ، با 4 ساعت آب ، و از قرارى كه معمار قيمت گذاشته است ، حدود 4600 تومان مىارزد . رويتر رييس بانك ، زمين مذكور را خريده بود و قرار بود پس از مراجعت از فرنگ « به وضع فرنگى ، عمارات عاليه آن‌جا بنا نمايد . » 53 ميرزا حسن خان از زمينى متّصل به باغ ايل‌خانى ، در محلّ بانك ملّى فعلى ، كه يك نفر فرنگى ديگر آن‌جا را خريده بود خبر داد و بار ديگر ، از خانه‌اى سخن گفت كه مقابل خيابان جديد ( فردوسى ) ، در خيابانى كه به طرف ميدان توپ‌خانه مىرود ، واقع بود و نظر داد كه « اگر سردرى براى آن خانه بنا شود ، تمام خيابان جديد الاحداث و باغ لاله‌زار را در تحت‌نظر ، ناظر خواهد بود . اگر كسى از خيابان پشت خانهء جناب مخبر الدّوله ، كه نزديك دروازهء شهر [ دروازهء دولت جديد ] و